<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X58n0994"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 994 花严妄尽还源观疏抄補解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 994 花严妄尽还源观疏抄補解</title> <author>宋 净源述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">58</idno>.<idno type="no">994</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-05-18 10:56:49 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">花严妄尽还源观疏抄補解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00592"> <charName>CBETA CHARACTER CB00592</charName> <mapping cb:dec="983632" type="PUA">U+F0250</mapping> <mapping type="unicode">U+3C89</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[穀-禾+卵]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05033"> <charName>CBETA CHARACTER CB05033</charName> <mapping cb:dec="988073" type="PUA">U+F13A9</mapping> <mapping type="unicode">U+496B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>铁</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*截]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05054"> <charName>CBETA CHARACTER CB05054</charName> <mapping cb:dec="988094" type="PUA">U+F13BE</mapping> <mapping type="unicode">U+233D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>勺</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*夕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05064"> <charName>CBETA CHARACTER CB05064</charName> <mapping cb:dec="988104" type="PUA">U+F13C8</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+25F9D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[糸*丐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05577"> <charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName> <mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping> <mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10437"> <charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName> <mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12530"> <charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName> <mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping> <mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厘-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15156"> <charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName> <mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17223"> <charName>CBETA CHARACTER CB17223</charName> <mapping cb:dec="1000263" type="PUA">U+F4347</mapping> <mapping type="unicode">U+3D84</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+阎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17224"> <charName>CBETA CHARACTER CB17224</charName> <mapping cb:dec="1000264" type="PUA">U+F4348</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+炳]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> <char xml:id="CB18933"> <charName>CBETA CHARACTER CB18933</charName> <mapping cb:dec="1001973" type="PUA">U+F49F5</mapping> <mapping type="unicode">U+2A751</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[但-一+皿]</value></charProp></char> <char xml:id="CB28575"> <charName>CBETA CHARACTER CB28575</charName> <mapping cb:dec="1011615" type="PUA">U+F6F9F</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+3E26</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牙-(必-心)+(乂-(必-心))]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-06-06T14:05:21"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0170a" n="0170a"/> <lb ed="X" n="0170a01"/> <lb ed="X" n="0170a02"/><cb:docNumber>No. 994</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0170a03"/><lb ed="R103" n="0157a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>花严还源观疏抄補解<note place="inline">幷序</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0170a04"/> <lb ed="X" n="0170a05"/><lb ed="R103" n="0157a02"/><byline cb:type="author">晋水沙门 净源 述</byline> <lb ed="X" n="0170a06"/><lb ed="R103" n="0157a03"/><cb:div><p xml:id="pX58p0170a0601">夫宗经为观传诸後嗣以教类之略有三焉昔帝心 <lb ed="X" n="0170a07"/><lb ed="R103" n="0157a04"/>尊者集法界观门则宗乎化教矣澄照律师述净心 <lb ed="X" n="0170a08"/><lb ed="R103" n="0157a05"/>戒观则宗乎制教矣若乃化制幷宗性相互陈唯贤 <lb ed="X" n="0170a09"/><lb ed="R103" n="0157a06"/>首国师妄尽还源兼而有之故其圆顿之機权小之 <lb ed="X" n="0170a10"/><lb ed="R103" n="0157a07"/>流悉皆普被耳源景祐中禀兹观门于昆山慧聚法 <lb ed="X" n="0170a11"/><lb ed="R103" n="0157a08"/>师之门<note place="inline">名讳淸本</note>幷疏两轴科文一册皆法灯大师之所 <lb ed="X" n="0170a12"/><lb ed="R103" n="0157a09"/>撰也然其间所释序文及诸观義虽尽乎善而未尽 <lb ed="X" n="0170a13"/><lb ed="R103" n="0157a10"/>乎美于是擧要治繁选言发行探淸凉之疏旨索演 <lb ed="X" n="0170a14"/><lb ed="R103" n="0157a11"/>義之钞辞補其偏善之功成其具美之绩故命题曰 <lb ed="X" n="0170a15"/><lb ed="R103" n="0157a12"/>疏抄補解焉古人有言不截盘根无以验其利器不 <lb ed="X" n="0170a16"/><lb ed="R103" n="0157a13"/>剖文奥无以辨其通才後之孙谋通吾祖观心昭昭 <lb ed="X" n="0170a17"/><lb ed="R103" n="0157a14"/>然若杲日之丽天且不为昏情所翳者其在兹乎时 <lb ed="X" n="0170a18"/><lb ed="R103" n="0157a15"/>元豐二年岁次己未夏安居後三日于雲间善住宝 <lb ed="X" n="0170a19"/><lb ed="R103" n="0157a16"/>阁序。</p> <lb ed="X" n="0170a20"/><lb ed="R103" n="0157a17"/><p xml:id="pX58p0170a2001">题中修之一字总贯名题谓本文别擧六门通为一 <lb ed="X" n="0170a21"/><lb ed="R103" n="0157a18"/>观以前之三门<note place="inline">一体二用三遍</note>通拣情显解谓一尘含容空 <lb ed="X" n="0170a22"/><lb ed="R103" n="0157b01"/>有遍中以真空幻色双拣断空实色第四门修四种 <lb ed="X" n="0170a23"/><lb ed="R103" n="0157b02"/>行德为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170001" n="0170001"/>熏习<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170002" n="0170002"/>止观方便其第五门入五止第六门起 <lb ed="X" n="0170a24"/><lb ed="R103" n="0157b03"/>六观方为造诣正修由是随入一门即全收法界矣。</p> <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0170b" n="0170b"/> <lb ed="X" n="0170b01"/><lb ed="R103" n="0157b04"/><p xml:id="pX58p0170b0101"><note place="inline">上释修字</note>下之九字别申纲要花严奥旨即所依经也。</p><p xml:id="pX58p0170b0122" cb:place="inline">华 <lb ed="X" n="0170b02"/><lb ed="R103" n="0157b05"/>喩万行之因严饰十身之果。</p><p xml:id="pX58p0170b0212" cb:place="inline">奥谓竖深与众典为洪 <lb ed="X" n="0170b03"/><lb ed="R103" n="0157b06"/>源也旨乃横廣摄群经为眷属也。</p><p xml:id="pX58p0170b0314" cb:place="inline">妄尽还源即能依 <lb ed="X" n="0170b04"/><lb ed="R103" n="0157b07"/>观也妄法无体義说为尽会归一心喩派还源故正 <lb ed="X" n="0170b05"/><lb ed="R103" n="0157b08"/>彪之水赋云万派虽别同出于源众流虽殊同归于 <lb ed="X" n="0170b06"/><lb ed="R103" n="0157b09"/>海若合心源如淸凉谓随客尘则去而莫归见本性 <lb ed="X" n="0170b07"/><lb ed="R103" n="0157b10"/>则还源反本。</p><p xml:id="pX58p0170b0706" cb:place="inline">观者妄尽智泯本觉真性与万法融通 <lb ed="X" n="0170b08"/><lb ed="R103" n="0157b11"/>之称也然真本不可以功成要亡功而本就深源不 <lb ed="X" n="0170b09"/><lb ed="R103" n="0157b12"/>可以智得必智尽而源成故曰。</p><p xml:id="pX58p0170b0913" cb:place="inline">观者妄尽智泯也下 <lb ed="X" n="0170b10"/><lb ed="R103" n="0157b13"/>文亦云识尽见除淸凉谓情尽理现诸见自亡文虽 <lb ed="X" n="0170b11"/><lb ed="R103" n="0157b14"/>廣略有异義乃顿证全同若准终南观题为例应云 <lb ed="X" n="0170b12"/><lb ed="R103" n="0157b15"/>略有异義乃顿证六重今此不标者以下文统收中 <lb ed="X" n="0170b13"/><lb ed="R103" n="0157b16"/>谓此上所述六重观门擧一为主馀五为伴具在末 <lb ed="X" n="0170b14"/><lb ed="R103" n="0157b17"/>章耳幷序者幷兼也序叙也叙述法義之要旨及集 <lb ed="X" n="0170b15"/><lb ed="R103" n="0157b18"/>观之利物也或曰大方廣所证法也<persName>佛</persName>花严能证人 <lb ed="X" n="0170b16"/><lb ed="R103" n="0158a01"/>也。</p><p xml:id="pX58p0170b1602" cb:place="inline">今题中何以但标能证二字答夫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170003" n="0170003"/>观者开发後学 <lb ed="X" n="0170b17"/><lb ed="R103" n="0158a02"/>之慧门冥通诸<persName>佛</persName>之果海慧门既开自见依正褈褈 <lb ed="X" n="0170b18"/><lb ed="R103" n="0158a03"/>无尽此其大用也若乃明其一经三大皆大方廣五 <lb ed="X" n="0170b19"/><lb ed="R103" n="0158a04"/>周因果幷<persName>佛</persName>花严人法双标法喩齐擧有体有用兼 <lb ed="X" n="0170b20"/><lb ed="R103" n="0158a05"/>因兼果理尽義圆备如疏文解释经题七字今此立 <lb ed="X" n="0170b21"/><lb ed="R103" n="0158a06"/>名尙简唯取花严二字为所依经也。</p><p xml:id="pX58p0170b2115" cb:place="inline">若然则法界观 <lb ed="X" n="0170b22"/><lb ed="R103" n="0158a07"/>题何以具尽六字耶夫廣略分途述作异辙体势万 <lb ed="X" n="0170b23"/><lb ed="R103" n="0158a08"/>端不可一准若责贤首立题阙大方廣<persName>佛</persName>四字不责 <lb ed="X" n="0170b24"/><lb ed="R103" n="0158a09"/>帝心题下阙幷序二字耶前修谓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170004" n="0170004"/>直默异<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170005" n="0170005"/>难微贬穿 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0170c" n="0170c"/> <lb ed="X" n="0170c01"/><lb ed="R103" n="0158a10"/>凿斯亦吾志。</p> <lb ed="X" n="0170c02"/><lb ed="R103" n="0158a11"/><p xml:id="pX58p0170c0201">京即长安张晏注汉书云地<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170006" n="0170006"/>绝高曰京左氏传曰莫 <lb ed="X" n="0170c03"/><lb ed="R103" n="0158a12"/>之与京京大也唐虞已前帝王之居多云都某处世 <lb ed="X" n="0170c04"/><lb ed="R103" n="0158a13"/>纪云伏羲神农都陈是也。</p><p xml:id="pX58p0170c0411" cb:place="inline">大荐福者唐之精舍颇众 <lb ed="X" n="0170c05"/><lb ed="R103" n="0158a14"/>亦有小荐福故以大字拣之荐追也言为考妣追福 <lb ed="X" n="0170c06"/><lb ed="R103" n="0158a15"/>也此寺即唐中宗皇帝所造按大宋高僧传曰中宗 <lb ed="X" n="0170c07"/><lb ed="R103" n="0158a16"/>有怀罔极追福因心先于长安造<name role="" type="person">荐福寺</name>事不时就 <lb ed="X" n="0170c08"/><lb ed="R103" n="0158a17"/>作者烦劳乃敕工部尙书张锡与律师释道岸同典 <lb ed="X" n="0170c09"/><lb ed="R103" n="0158a18"/>其任廣开方便博施慈悲人或子来役无留务费约 <lb ed="X" n="0170c10"/><lb ed="R103" n="0158b01"/>功陪帝甚嘉之。</p><p xml:id="pX58p0170c1007" cb:place="inline">寺者梵言毘诃罗此云游止即出家 <lb ed="X" n="0170c11"/><lb ed="R103" n="0158b02"/>者游履之处也廣雅云寺治也释名曰治事者嗣续 <lb ed="X" n="0170c12"/><lb ed="R103" n="0158b03"/>于其内也。</p><p xml:id="pX58p0170c1205" cb:place="inline">沙门此云息恶无恶不息即释子之通称 <lb ed="X" n="0170c13"/><lb ed="R103" n="0158b04"/>也。</p><p xml:id="pX58p0170c1302" cb:place="inline">次二字名讳也按秘书少监<g ref="#CB17223">㶄</g>朝隐述<g ref="#CB15156">碑</g>铭云国 <lb ed="X" n="0170c14"/><lb ed="R103" n="0158b05"/>师姓康氏讳法藏累代相承为<name role="" type="person">康居国</name>相祖自康居 <lb ed="X" n="0170c15"/><lb ed="R103" n="0158b06"/>来朝父<anchor xml:id="nkr_note_add_0170c1501" n="0170c1501"/><anchor xml:id="beg0170c1501" n="0170c1501"/>谥<anchor xml:id="end0170c1501"/>皇朝赠左侍中国师年甫十六炼一指于 <lb ed="X" n="0170c16"/><lb ed="R103" n="0158b07"/><name role="" type="person">阿育王</name>舍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170007" n="0170007"/>利以申供养此後便游大白雅挹重玄闻 <lb ed="X" n="0170c17"/><lb ed="R103" n="0158b08"/>雲华寺俨法师讲花严经投为上足<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170008" n="0170008"/>以为水置甁之 <lb ed="X" n="0170c18"/><lb ed="R103" n="0158b09"/>受纳以芥投针之因缘名播招提誉流宸极属荣国 <lb ed="X" n="0170c19"/><lb ed="R103" n="0158b10"/>夫人奄捐馆舍未易𧞓缞<note place="inline">上资音下催音</note>则天圣后廣树<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0170c20"/><lb ed="R103" n="0158b11"/>乘大开法宝国师<g ref="#CB15081">策</g>名宫禁落发道场住太原寺证 <lb ed="X" n="0170c21"/><lb ed="R103" n="0158b12"/>圣年中奉敕与于阗三藏<name role="" type="person">实叉难陀</name>译花严经至神 <lb ed="X" n="0170c22"/><lb ed="R103" n="0158b13"/>龙中又同译大宝积经唯圣之所皈依唯皇之所迴 <lb ed="X" n="0170c23"/><lb ed="R103" n="0158b14"/>向爰降纶旨为菩萨戒师太上皇脱履万機褰衣四 <lb ed="X" n="0170c24"/><lb ed="R103" n="0158b15"/>海亦受戒法讲花严经三十馀遍梵网楞伽密严起 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0171a" n="0171a"/> <lb ed="X" n="0171a01"/><lb ed="R103" n="0158b16"/>信皆有義疏传于四方先天元年壬子十一月十四 <lb ed="X" n="0171a02"/><lb ed="R103" n="0158b17"/>日终身西京<name role="" type="person">大荐福寺</name>春秋七十其年十一月二十 <lb ed="X" n="0171a03"/><lb ed="R103" n="0158b18"/>四日葬于神禾原<name role="" type="person">花严寺</name>南帝念若惊圣情如失诰 <lb ed="X" n="0171a04"/><lb ed="R103" n="0159a01"/>曰国师德业天资虚明契理辩才韬识了觉融心廣 <lb ed="X" n="0171a05"/><lb ed="R103" n="0159a02"/>开喩筏之门备阐传灯之教随缘示应垂化斯尽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0171001" n="0171001"/>比 <lb ed="X" n="0171a06"/><lb ed="R103" n="0159a03"/>真师寂虽证无生之空朝序饰终宜有褒贤之命可 <lb ed="X" n="0171a07"/><lb ed="R103" n="0159a04"/>赠鸿胪卿赠绢一千二百匹葬事准僧例馀皆官供 <lb ed="X" n="0171a08"/><lb ed="R103" n="0159a05"/>若夫集观判教独得其奥制疏通经名耀古今具如 <lb ed="X" n="0171a09"/><lb ed="R103" n="0159a06"/>圣宋僧传幷七祖传文。</p><p xml:id="pX58p0171a0910" cb:place="inline">述者明也乐记云作者曰圣 <lb ed="X" n="0171a10"/><lb ed="R103" n="0159a07"/>述者曰明然帝心名讳之下称集今言述者何耶谓 <lb ed="X" n="0171a11"/><lb ed="R103" n="0159a08"/>序文之未具彰创集无疑先规有據故此不云集耳 <lb ed="X" n="0171a12"/><lb ed="R103" n="0159a09"/>满教即花严也文出北本涅槃经彼经明半字即小 <lb ed="X" n="0171a13"/><lb ed="R103" n="0159a10"/>乘满字即大乘故淸凉云半满是喩大小是法。</p><p xml:id="pX58p0171a1319" cb:place="inline">而言 <lb ed="X" n="0171a14"/><lb ed="R103" n="0159a11"/>难思者此教非法相所宗故不可以心思也。</p><p xml:id="pX58p0171a1418" cb:place="inline">窥者左 <lb ed="X" n="0171a15"/><lb ed="R103" n="0159a12"/>传曰擧足而视也。</p><p xml:id="pX58p0171a1508" cb:place="inline">一尘顿现如行愿品云于一尘中 <lb ed="X" n="0171a16"/><lb ed="R103" n="0159a13"/>尘教<persName>佛</persName>各处菩萨众会中此文亦遍大部下文国师 <lb ed="X" n="0171a17"/><lb ed="R103" n="0159a14"/>引刹现<persName>佛</persName>身经云花藏世界所有尘一一尘中<persName>佛</persName>皆 <lb ed="X" n="0171a18"/><lb ed="R103" n="0159a15"/>入普为众生起神变毘卢遮那法如是。</p><p xml:id="pX58p0171a1816" cb:place="inline">圆宗者起信 <lb ed="X" n="0171a19"/><lb ed="R103" n="0159a16"/>疏明大小乘宗途有五一随相法执宗二真空无相 <lb ed="X" n="0171a20"/><lb ed="R103" n="0159a17"/>宗三唯识法相宗四<persName>如来</persName>藏缘起宗五圆融具德宗 <lb ed="X" n="0171a21"/><lb ed="R103" n="0159a18"/>故贤首云圆宗主伴具足褈褈无尽即大经也。</p><p xml:id="pX58p0171a2119" cb:place="inline">而言 <lb ed="X" n="0171a22"/><lb ed="R103" n="0159b01"/>叵测者此宗非名句所及故不可以言测也。</p><p xml:id="pX58p0171a2218" cb:place="inline">观者看 <lb ed="X" n="0171a23"/><lb ed="R103" n="0159b02"/>也。</p><p xml:id="pX58p0171a2302" cb:place="inline">纤毫齐彰谓纤小一毛也现相品云<persName>如来</persName>于一毛 <lb ed="X" n="0171a24"/><lb ed="R103" n="0159b03"/>孔中一切刹尘诸<persName>佛</persName>坐下文引身现刹土经云一毛 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0171b" n="0171b"/> <lb ed="X" n="0171b01"/><lb ed="R103" n="0159b04"/>孔内无量刹各有四洲四大海须弥铁围亦复然悉 <lb ed="X" n="0171b02"/><lb ed="R103" n="0159b05"/>现其中无迫溢上句示一尘约外依报也下句显纤 <lb ed="X" n="0171b03"/><lb ed="R103" n="0159b06"/>毫约内正报也。</p><p xml:id="pX58p0171b0307" cb:place="inline">齐彰即顿现文体小变耳故義海云 <lb ed="X" n="0171b04"/><lb ed="R103" n="0159b07"/>一多全摄窥一尘所以顿彰彼此相收瞻纤毫以之 <lb ed="X" n="0171b05"/><lb ed="R103" n="0159b08"/>齐现或问满教与圆宗其旨何异答大疏曰夫立教 <lb ed="X" n="0171b06"/><lb ed="R103" n="0159b09"/>必须断证阶位等殊立宗但明所宗差别故有不同 <lb ed="X" n="0171b07"/><lb ed="R103" n="0159b10"/>耳。</p> <lb ed="X" n="0171b08"/><lb ed="R103" n="0159b11"/><p xml:id="pX58p0171b0801">然者不定之辞用就体分即止之观也非无差别之 <lb ed="X" n="0171b09"/><lb ed="R103" n="0159b12"/>势谓观照性相也故義海云标体开用助道之品盖 <lb ed="X" n="0171b10"/><lb ed="R103" n="0159b13"/>多就性明缘差别之势不一事依理显即观之止也。</p> <lb ed="X" n="0171b11"/><lb ed="R103" n="0159b14"/><p xml:id="pX58p0171b1101">自有一际之形谓止息万缘也義海又谓法无分齐 <lb ed="X" n="0171b12"/><lb ed="R103" n="0159b15"/>现必同时理不碍差隐显一际或谓用就体分即下 <lb ed="X" n="0171b13"/><lb ed="R103" n="0159b16"/>文一体二用者既序体用何不述三遍四德耶此诚 <lb ed="X" n="0171b14"/><lb ed="R103" n="0159b17"/>曲配故不取之。</p> <lb ed="X" n="0171b15"/><lb ed="R103" n="0159b18"/><p xml:id="pX58p0171b1501">其犹下文有六句初二句法喩双标次二句释喩後 <lb ed="X" n="0171b16"/><lb ed="R103" n="0160a01"/>二句释法。</p><p xml:id="pX58p0171b1605" cb:place="inline">初病起药兴妄生智立者谓病发者必用 <lb ed="X" n="0171b17"/><lb ed="R103" n="0160a02"/>药以治之妄生者必立智以祛之按无相集云病有 <lb ed="X" n="0171b18"/><lb ed="R103" n="0160a03"/>二种一缘虑二无记缘虑者善恶二念也虽复差殊 <lb ed="X" n="0171b19"/><lb ed="R103" n="0160a04"/>俱非解脱是故总束名为缘虑无记者虽不缘善恶 <lb ed="X" n="0171b20"/><lb ed="R103" n="0160a05"/>等事然非真心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0171002" n="0171002"/>俱是昏住<note place="inline">他宗执无记为真心何异认瓦砾为真金乎</note>药 <lb ed="X" n="0171b21"/><lb ed="R103" n="0160a06"/>亦有二种一寂寂二惺惺寂寂谓不念外境善恶等 <lb ed="X" n="0171b22"/><lb ed="R103" n="0160a07"/>事惺惺谓不生昏住无记等相是故以寂寂治缘虑 <lb ed="X" n="0171b23"/><lb ed="R103" n="0160a08"/>以惺惺治昏住亦止观二行治之即前妄生智立也 <lb ed="X" n="0171b24"/><lb ed="R103" n="0160a09"/>然妄生则烦恼所知二障智立则如理如量二智如 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0171c" n="0171c"/> <lb ed="X" n="0171c01"/><lb ed="R103" n="0160a10"/>理智破烦恼即无缘虑也如量智破所知即无昏住 <lb ed="X" n="0171c02"/><lb ed="R103" n="0160a11"/>也所以引无相二病二药消文者盖与诸家二智二 <lb ed="X" n="0171c03"/><lb ed="R103" n="0160a12"/>障義同耳。</p><p xml:id="pX58p0171c0305" cb:place="inline">病忘药忘下二句释喩也谓昏散两病既 <lb ed="X" n="0171c04"/><lb ed="R103" n="0160a13"/>忘则止观二药亦忘故以空拳喩药忘也。</p><p xml:id="pX58p0171c0417" cb:place="inline">止啼喩病 <lb ed="X" n="0171c05"/><lb ed="R103" n="0160a14"/>忘也。</p><p xml:id="pX58p0171c0503" cb:place="inline">潜夫曰譬若握空拳以诳诱于孺子也厥或呱 <lb ed="X" n="0171c06"/><lb ed="R103" n="0160a15"/>呱之泣既止则开拳舒手岂有物耶孺谓孩孺呱音 <lb ed="X" n="0171c07"/><lb ed="R103" n="0160a16"/>孤泣声也。</p><p xml:id="pX58p0171c0705" cb:place="inline">心通法通下二句释法也谓心通则二智 <lb ed="X" n="0171c08"/><lb ed="R103" n="0160a17"/>俱泯法通则二障双亡智障寂然物我冥一故引虚 <lb ed="X" n="0171c09"/><lb ed="R103" n="0160a18"/>空以喩性遍也大经云譬如虚空普遍一切又曰法 <lb ed="X" n="0171c10"/><lb ed="R103" n="0160b01"/>性遍在一切处。</p> <lb ed="X" n="0171c11"/><lb ed="R103" n="0160b02"/><p xml:id="pX58p0171c1101">既觉既悟下既<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c1101" n="0171c1101"/><anchor xml:id="beg0171c1101" n="0171c1101"/>已<anchor xml:id="end0171c1101"/>也谓昏散之妄<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c1102" n="0171c1102"/><anchor xml:id="beg0171c1102" n="0171c1102"/>已<anchor xml:id="end0171c1102"/>觉顿除则现量 <lb ed="X" n="0171c12"/><lb ed="R103" n="0160b03"/>之智亦悟齐泯故云何滞何通也。</p><p xml:id="pX58p0171c1214" cb:place="inline">百非者肇法师谓 <lb ed="X" n="0171c13"/><lb ed="R103" n="0160b04"/>但有一法则名为非法不止一故云百非。</p><p xml:id="pX58p0171c1317" cb:place="inline">攀缘者以 <lb ed="X" n="0171c14"/><lb ed="R103" n="0160b05"/>妄相微动攀缘诸法也笔削记又谓百非者此于有 <lb ed="X" n="0171c15"/><lb ed="R103" n="0160b06"/>无一异四句上明之谓有非有亦有亦非有非有非 <lb ed="X" n="0171c16"/><lb ed="R103" n="0160b07"/>非有为一四句无等例此共成十六又过现未来各 <lb ed="X" n="0171c17"/><lb ed="R103" n="0160b08"/>有十六成四十八<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c1701" n="0171c1701"/><anchor xml:id="beg0171c1701" n="0171c1701"/>已<anchor xml:id="end0171c1701"/>起未起各四十八幷根本四都 <lb ed="X" n="0171c18"/><lb ed="R103" n="0160b09"/>成百非也若據序文绝其增减则约四谤以明四句 <lb ed="X" n="0171c19"/><lb ed="R103" n="0160b10"/>一执有增益谤二执无损减谤三执亦有亦无相违 <lb ed="X" n="0171c20"/><lb ed="R103" n="0160b11"/>谤四执非有非无戏论谤此云增减即四谤之二也 <lb ed="X" n="0171c21"/><lb ed="R103" n="0160b12"/>今由心通法通绝虑忘言枝葉百非皆泯由根本四 <lb ed="X" n="0171c22"/><lb ed="R103" n="0160b13"/>句顿亡。</p> <lb ed="X" n="0171c23"/><lb ed="R103" n="0160b14"/><p xml:id="pX58p0171c2301">故得下故者所以之称得者获之在<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c2301" n="0171c2301"/><anchor xml:id="beg0171c2301" n="0171c2301"/>己<anchor xml:id="end0171c2301"/>也由前<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c2302" n="0171c2302"/><anchor xml:id="beg0171c2302" n="0171c2302"/>己<anchor xml:id="end0171c2302"/>性 <lb ed="X" n="0171c24"/><lb ed="R103" n="0160b15"/>心通法通既觉既悟所以获得药病泯而静乱融也 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0172a" n="0172a"/> <lb ed="X" n="0172a01"/><lb ed="R103" n="0160b16"/>此文以静定喩药以动乱喩病斯则隔句会别归总 <lb ed="X" n="0172a02"/><lb ed="R103" n="0160b17"/>谓能药所病双泯则证入玄宗静性乱相俱融则复 <lb ed="X" n="0172a03"/><lb ed="R103" n="0160b18"/>皈法界。</p> <lb ed="X" n="0172a04"/><lb ed="R103" n="0161a01"/><p xml:id="pX58p0172a0401">窃见者谓私窃见大经教義也。</p><p xml:id="pX58p0172a0413" cb:place="inline">玄纲浩浣见能诠教 <lb ed="X" n="0172a05"/><lb ed="R103" n="0161a02"/>也浩浣水之汪洋貌故大疏云教海之波澜浩浣妙 <lb ed="X" n="0172a06"/><lb ed="R103" n="0161a03"/>旨希微见所诠義也希微即希夷也故般若论云契 <lb ed="X" n="0172a07"/><lb ed="R103" n="0161a04"/>希夷之境讵究其源释上能诠讵岂也水之初出曰 <lb ed="X" n="0172a08"/><lb ed="R103" n="0161a05"/>源罕穷其际释上所诠罕少也至极曰际。</p> <lb ed="X" n="0172a09"/><lb ed="R103" n="0161a06"/><p xml:id="pX58p0172a0901">真空即能观之智故滞于心首。</p><p xml:id="pX58p0172a0913" cb:place="inline">实际即所观之境故 <lb ed="X" n="0172a10"/><lb ed="R103" n="0161a07"/>居于目前且真空无念念起恒为缘虑实际无形形 <lb ed="X" n="0172a11"/><lb ed="R103" n="0161a08"/>生翻作名相故宝藏论云真智隐于缘虑之内法身 <lb ed="X" n="0172a12"/><lb ed="R103" n="0161a09"/>隐于形<g ref="#CB00592">㲉</g>之中法身即实际之异名。</p> <lb ed="X" n="0172a13"/><lb ed="R103" n="0161a10"/><p xml:id="pX58p0172a1301">统收谓总摄也。</p><p xml:id="pX58p0172a1307" cb:place="inline">玄奥即前玄纲浩浣矣。</p><p xml:id="pX58p0172a1316" cb:place="inline">囊括犹包结 <lb ed="X" n="0172a14"/><lb ed="R103" n="0161a11"/>也。</p><p xml:id="pX58p0172a1402" cb:place="inline">大宗即前妙旨希微矣。</p><p xml:id="pX58p0172a1411" cb:place="inline">出经卷于尘中即大经卷 <lb ed="X" n="0172a15"/><lb ed="R103" n="0161a12"/>尘含经卷喩<note place="inline">文有二段初法</note>经云<persName>佛</persName>子<persName>如来</persName>智慧无所不至 <lb ed="X" n="0172a16"/><lb ed="R103" n="0161a13"/>何以故无一众生而不具有<persName>如来</persName>智慧<note place="inline">疏云喩于<persName>佛</persName>性通平等智 <lb ed="X" n="0172a17"/><lb ed="R103" n="0161a14"/>所以得知<persName>佛</persName>智遍者无一众生不有本觉与一切<persName>佛</persName>体无殊故</note>但以妄想顚倒执著 <lb ed="X" n="0172a18"/><lb ed="R103" n="0161a15"/>而不证得<note place="inline">谓倒故不澄岂得言无如壮士迷故额珠岂是肤中无宝</note>若離妄想一 <lb ed="X" n="0172a19"/><lb ed="R103" n="0161a16"/>切智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0172001" n="0172001"/>自自然智无碍智则得现前<note place="inline">谓若先无離倒寧有既離倒现明本 <lb ed="X" n="0172a20"/><lb ed="R103" n="0161a17"/>不无如贫得珠非今授与自然智者自觉圣智也无碍智者始本无二绝二碍也二喩</note><persName>佛</persName>子譬 <lb ed="X" n="0172a21"/><lb ed="R103" n="0161a18"/>如有大经卷<note place="inline">喩<persName>佛</persName>智无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0172002" n="0172002"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0172a2101" n="0172a2101"/><anchor xml:id="beg0172a2101" n="0172a2101"/>涯<anchor xml:id="end0172a2101"/>性德圆满</note>量等三千大千世界书写 <lb ed="X" n="0172a22"/><lb ed="R103" n="0161b01"/>大千界事一切皆尽乃至书写其量悉等<note place="inline">书写一一各称境者 <lb ed="X" n="0172a23"/><lb ed="R103" n="0161b02"/>智如理故</note>此大经卷虽复量等大千世界而全住在一微 <lb ed="X" n="0172a24"/><lb ed="R103" n="0161b03"/>尘中<note place="inline">潜一尘者略有三義一妄覆真故二小含大故三一具多故</note>如一微尘一切 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0172b" n="0172b"/> <lb ed="X" n="0172b01"/><lb ed="R103" n="0161b04"/>微尘皆亦如是<note place="inline">一切尘者无一众生不具<persName>佛</persName>智故</note>时有一人智慧明 <lb ed="X" n="0172b02"/><lb ed="R103" n="0161b05"/>达具足成就淸净天眼见此经卷在微尘内以精进 <lb ed="X" n="0172b03"/><lb ed="R103" n="0161b06"/>力破彼微尘出此经卷令得饶益<note place="inline">三合</note><persName>如来</persName>智慧亦复 <lb ed="X" n="0172b04"/><lb ed="R103" n="0161b07"/>如是无量无碍普能利益一切众生<note place="inline">合上书写多事</note>具足在 <lb ed="X" n="0172b05"/><lb ed="R103" n="0161b08"/>于众生身中但诸凡愚妄想执著不知不觉<note place="inline">众生身及妄想 <lb ed="X" n="0172b06"/><lb ed="R103" n="0161b09"/>俱合上尘</note>尔时<persName>如来</persName>以无障碍淸净智眼普观法界一切 <lb ed="X" n="0172b07"/><lb ed="R103" n="0161b10"/>众生而作是言奇哉奇哉此诸众生具有<persName>如来</persName>智慧 <lb ed="X" n="0172b08"/><lb ed="R103" n="0161b11"/>愚痴迷惑不知不见我当教以圣道等<note place="inline"><persName>如来</persName>合上一人智眼合上 <lb ed="X" n="0172b09"/><lb ed="R103" n="0161b12"/>天眼是皆于经益物也</note>上来具引经疏一一注释者盖圆觉廣 <lb ed="X" n="0172b10"/><lb ed="R103" n="0161b13"/>略二疏禅诠观门两序幷撮略引经而圭峰释之与 <lb ed="X" n="0172b11"/><lb ed="R103" n="0161b14"/>淸凉本疏或异下文贤首再引偈文而释義亦略故 <lb ed="X" n="0172b12"/><lb ed="R103" n="0161b15"/>今经疏具书所冀後昆详而览焉。</p><p xml:id="pX58p0172b1214" cb:place="inline">转法轮于毛处者 <lb ed="X" n="0172b13"/><lb ed="R103" n="0161b16"/>大经偈云一毛孔内难思刹等微尘数种种住一一 <lb ed="X" n="0172b14"/><lb ed="R103" n="0161b17"/>皆有遍照尊在众会中演妙法又如善财求友最後 <lb ed="X" n="0172b15"/><lb ed="R103" n="0161b18"/>至普贤菩萨微细观察普贤之身见一毛孔中有不 <lb ed="X" n="0172b16"/><lb ed="R103" n="0162a01"/>可说不可说诸<persName>佛</persName>刹海乃至善财所见<persName>佛</persName>刹微尘数 <lb ed="X" n="0172b17"/><lb ed="R103" n="0162a02"/>诸善友往诣亲近积集智慧比此暂见普贤所得百 <lb ed="X" n="0172b18"/><lb ed="R103" n="0162a03"/>分不及一乃至尼沙陀分亦不及一善财从初发心 <lb ed="X" n="0172b19"/><lb ed="R103" n="0162a04"/>乃至普贤于其中间所入刹海相续不断今于普贤 <lb ed="X" n="0172b20"/><lb ed="R103" n="0162a05"/>一毛孔中一念所入过前不可说不可说倍如是尽 <lb ed="X" n="0172b21"/><lb ed="R103" n="0162a06"/>未来际犹不能知一毛孔中种种刹海<persName>佛</persName>海菩萨众 <lb ed="X" n="0172b22"/><lb ed="R103" n="0162a07"/>会海既云<persName>佛</persName>海众会海岂非转法轮于毛处耶。</p> <lb ed="X" n="0172b23"/><lb ed="R103" n="0162a08"/><p xml:id="pX58p0172b2301">明者德隆于即日示其顿機也行愿疏云得其门则 <lb ed="X" n="0172b24"/><lb ed="R103" n="0162a09"/>等诸<persName>佛</persName>于一朝梵行品云若诸菩萨能与如是观门 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0172c" n="0172c"/> <lb ed="X" n="0172c01"/><lb ed="R103" n="0162a10"/>相应于诸法中不生一解一切<persName>佛</persName>法疾得现前初发 <lb ed="X" n="0172c02"/><lb ed="R103" n="0162a11"/>心时便成正觉成就慧身不由他悟此亦无心体极 <lb ed="X" n="0172c03"/><lb ed="R103" n="0162a12"/>一念便契<persName>佛</persName>家。</p><p xml:id="pX58p0172c0307" cb:place="inline">昧者望绝于多生示其渐根行愿疏 <lb ed="X" n="0172c04"/><lb ed="R103" n="0162a13"/>又曰失其旨则徒修因于旷劫出现品云设有菩萨 <lb ed="X" n="0172c05"/><lb ed="R103" n="0162a14"/>百千亿劫具行六波罗蜜若不闻此<persName>如来</persName>不可思议 <lb ed="X" n="0172c06"/><lb ed="R103" n="0162a15"/>大威德法门或时闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0172c0601" n="0172c0601"/><anchor xml:id="beg0172c0601" n="0172c0601"/>已<anchor xml:id="end0172c0601"/>不信不解不顺不入不得名 <lb ed="X" n="0172c07"/><lb ed="R103" n="0162a16"/>为真实菩萨此亦有作之修多劫终成败壞也。</p><p xml:id="pX58p0172c0719" cb:place="inline">会旨 <lb ed="X" n="0172c08"/><lb ed="R103" n="0162a17"/>山嶽易移喩前顿機无相云妙悟通衢则山河匪壅 <lb ed="X" n="0172c09"/><lb ed="R103" n="0162a18"/>山即嶽如泰山为东嶽。</p><p xml:id="pX58p0172c0910" cb:place="inline">乖宗锱铢难入喩前渐根无 <lb ed="X" n="0172c10"/><lb ed="R103" n="0162b01"/>相又云迷名滞相则丝毫成隔八铢为锱二十四铢 <lb ed="X" n="0172c11"/><lb ed="R103" n="0162b02"/>为两。</p> <lb ed="X" n="0172c12"/><lb ed="R103" n="0162b03"/><p xml:id="pX58p0172c1201">辄者专也。</p><p xml:id="pX58p0172c1205" cb:place="inline">旋披谓遍寻也。</p><p xml:id="pX58p0172c1211" cb:place="inline">往诰即晋译之经诰者告 <lb ed="X" n="0172c13"/><lb ed="R103" n="0162b04"/>也告示令晓也。</p><p xml:id="pX58p0172c1307" cb:place="inline"><g ref="#CB05064">缅</g>觌谓远观也。</p><p xml:id="pX58p0172c1313" cb:place="inline">旧章即古之章疏章 <lb ed="X" n="0172c14"/><lb ed="R103" n="0162b05"/>者明也各明其義也。</p><p xml:id="pX58p0172c1409" cb:place="inline">备三藏之玄文者夫经律论之 <lb ed="X" n="0172c15"/><lb ed="R103" n="0162b06"/>三藏即戒定慧之三学下之第四门明四种行德即 <lb ed="X" n="0172c16"/><lb ed="R103" n="0162b07"/>戒学也第五门入五止即定学也第六门起六观即 <lb ed="X" n="0172c17"/><lb ed="R103" n="0162b08"/>慧学也然此观门正摄慧学兼收戒定正摄慧学者 <lb ed="X" n="0172c18"/><lb ed="R103" n="0162b09"/>此有二说一约本文别擧六门通为一观二依别录 <lb ed="X" n="0172c19"/><lb ed="R103" n="0162b10"/>谓发心修时曰观任运成行曰慧故以慧学为正也。</p> <lb ed="X" n="0172c20"/><lb ed="R103" n="0162b11"/><p xml:id="pX58p0172c2001">兼收戒定者谓先以四种行德为方便次以五止为 <lb ed="X" n="0172c21"/><lb ed="R103" n="0162b12"/>造修故戒定为兼也。</p><p xml:id="pX58p0172c2109" cb:place="inline">又若本文多翻问答数引起信 <lb ed="X" n="0172c22"/><lb ed="R103" n="0162b13"/>为证则正属论藏若晓兼正则经律二藏从而可知 <lb ed="X" n="0172c23"/><lb ed="R103" n="0162b14"/>矣又复应知三藏约法二藏约人今兹观文约人则 <lb ed="X" n="0172c24"/><lb ed="R103" n="0162b15"/>正属菩萨藏兼摄声闻藏以下文明化教普代众生 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0173a" n="0173a"/> <lb ed="X" n="0173a01"/><lb ed="R103" n="0162b16"/>受苦等即菩萨藏五蕴无主明人空等即声闻藏制 <lb ed="X" n="0173a02"/><lb ed="R103" n="0162b17"/>教中引梵网经四分律皆菩萨藏为正声闻藏为兼 <lb ed="X" n="0173a03"/><lb ed="R103" n="0162b18"/>若例终南观文与此大异彼观约人正为菩萨则无 <lb ed="X" n="0173a04"/><lb ed="R103" n="0163a01"/>声闻藏约法则有经论二藏无其律藏何者彼明三 <lb ed="X" n="0173a05"/><lb ed="R103" n="0163a02"/>重观门则慧学为正定学为兼而不说四种行德故 <lb ed="X" n="0173a06"/><lb ed="R103" n="0163a03"/>无戒学也。</p><p xml:id="pX58p0173a0605" cb:place="inline">凭五乘之妙旨者乘以运载为義此五力 <lb ed="X" n="0173a07"/><lb ed="R103" n="0163a04"/>有大小载有远近一人乘谓三皈五戒运载众生越 <lb ed="X" n="0173a08"/><lb ed="R103" n="0163a05"/>于三涂生于人道二天乘谓上品十善及四禅八定 <lb ed="X" n="0173a09"/><lb ed="R103" n="0163a06"/>运载众生越于四洲达于上界三声闻乘谓四谛法 <lb ed="X" n="0173a10"/><lb ed="R103" n="0163a07"/>门四缘觉乘谓十二因缘法门皆运载众生越于三 <lb ed="X" n="0173a11"/><lb ed="R103" n="0163a08"/>界到有馀无馀涅槃成阿罗汉及辟支<persName>佛</persName>五菩萨乘 <lb ed="X" n="0173a12"/><lb ed="R103" n="0163a09"/>谓悲智六度法门运载众生总超三界三乘境至无 <lb ed="X" n="0173a13"/><lb ed="R103" n="0163a10"/>上菩提大般<anchor xml:id="nkr_note_orig_0173001" n="0173001"/>涅之彼岸若推观中五乘之義甚隐今 <lb ed="X" n="0173a14"/><lb ed="R103" n="0163a11"/>以二義通之一據现文互摄二依大疏寄乘然观中 <lb ed="X" n="0173a15"/><lb ed="R103" n="0163a12"/>现文唯明三皈五戒是出苦海之津樑趣涅槃之根 <lb ed="X" n="0173a16"/><lb ed="R103" n="0163a13"/>本出苦海即摄前二谓人乘天乘也趣涅槃即摄後 <lb ed="X" n="0173a17"/><lb ed="R103" n="0163a14"/>三谓声闻缘觉菩萨也故先據现文互摄以通之若 <lb ed="X" n="0173a18"/><lb ed="R103" n="0163a15"/>依淸凉十地疏文初欢喜地二離垢地三发光地此 <lb ed="X" n="0173a19"/><lb ed="R103" n="0163a16"/>三寄世间人天乘四<g ref="#CB08504">焰</g>慧地五难勝地六现前地七 <lb ed="X" n="0173a20"/><lb ed="R103" n="0163a17"/>远行地此四寄出世间三乘故後依大疏寄乘以摄 <lb ed="X" n="0173a21"/><lb ed="R103" n="0163a18"/>之繁辞必削下如汉书卫靑传削则削笔则笔削谓 <lb ed="X" n="0173a22"/><lb ed="R103" n="0163b01"/>删去笔谓增益今云繁辞必削所谓删去也。</p><p xml:id="pX58p0173a2218" cb:place="inline">缺義复 <lb ed="X" n="0173a23"/><lb ed="R103" n="0163b02"/>全所谓增益也。</p> <lb ed="X" n="0173a24"/><lb ed="R103" n="0163b03"/><p xml:id="pX58p0173a2401">虽则创集无疑纵也。</p><p xml:id="pX58p0173a2409" cb:place="inline">况乃先规有據夺也。</p><p xml:id="pX58p0173a2417" cb:place="inline">创集者创 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0173b" n="0173b"/> <lb ed="X" n="0173b01"/><lb ed="R103" n="0163b04"/>初集会也如帝心为观集義不集文也。</p><p xml:id="pX58p0173b0116" cb:place="inline">无疑者文中 <lb ed="X" n="0173b02"/><lb ed="R103" n="0163b05"/>子曰穷理尽性吾何疑今集先圣规准之言而为據 <lb ed="X" n="0173b03"/><lb ed="R103" n="0163b06"/>依故绝枝辞周易云中心疑者其辞枝穷。</p><p xml:id="pX58p0173b0317" cb:place="inline">兹性海下 <lb ed="X" n="0173b04"/><lb ed="R103" n="0163b07"/>谓觉性如海语其深廣也。</p><p xml:id="pX58p0173b0411" cb:place="inline">妙行如林言其高耸也。</p><p xml:id="pX58p0173b0420" cb:place="inline">参 <lb ed="X" n="0173b05"/><lb ed="R103" n="0163b08"/>而不杂释上别擧六门。</p><p xml:id="pX58p0173b0510" cb:place="inline">一际皎然释上通为一观谓 <lb ed="X" n="0173b06"/><lb ed="R103" n="0163b09"/>一真实际皎然明白有谓通为一观总号还源斯亦 <lb ed="X" n="0173b07"/><lb ed="R103" n="0163b10"/>有理。</p> <lb ed="X" n="0173b08"/><lb ed="R103" n="0163b11"/><p xml:id="pX58p0173b0801">冀返迷方者如人迷东往西冀望返归也。</p><p xml:id="pX58p0173b0817" cb:place="inline">情同晓日 <lb ed="X" n="0173b09"/><lb ed="R103" n="0163b12"/>者情法也日喩也夫观心发明则情计尽遣其犹晓 <lb ed="X" n="0173b10"/><lb ed="R103" n="0163b13"/>日腾辉则瞑雾顿祛。</p><p xml:id="pX58p0173b1009" cb:place="inline">佩道犹负道也佩者玉之带礼 <lb ed="X" n="0173b11"/><lb ed="R103" n="0163b14"/>曰凡带必有佩道者性德之本斯须不可離之非佩 <lb ed="X" n="0173b12"/><lb ed="R103" n="0163b15"/>而何君子者仲尼谓鲁哀公曰言必忠信而心不妄 <lb ed="X" n="0173b13"/><lb ed="R103" n="0163b16"/>仁義在身而色不伐思虑通明而辞不专笃行信道 <lb ed="X" n="0173b14"/><lb ed="R103" n="0163b17"/>而自强不息此君子儒也今亦尔所谓名必副实而 <lb ed="X" n="0173b15"/><lb ed="R103" n="0163b18"/>心不妄戒法在身而色不伐<note place="inline">矜伐</note>定慧更资而辞不专 <lb ed="X" n="0173b16"/><lb ed="R103" n="0164a01"/>力传遗训而自强不息此君子僧也。</p><p xml:id="pX58p0173b1615" cb:place="inline">俯而详焉者唯 <lb ed="X" n="0173b17"/><lb ed="R103" n="0164a02"/>義学君子僧俯心从道廣而行之详者廣也焉者语 <lb ed="X" n="0173b18"/><lb ed="R103" n="0164a03"/>绝之辞。</p> <lb ed="X" n="0173b19"/><lb ed="R103" n="0164a04"/><p xml:id="pX58p0173b1901">初列名然此六门生起有緖生<persName>佛</persName>迷悟莫先本体故 <lb ed="X" n="0173b20"/><lb ed="R103" n="0164a05"/>初授之以显体也体性开发存乎妙用故第二授之 <lb ed="X" n="0173b21"/><lb ed="R103" n="0164a06"/>以起用也依于妙用尘尘普周故第三授之以示遍 <lb ed="X" n="0173b22"/><lb ed="R103" n="0164a07"/>也依能遍境而修行业故第四授之以行德也行德 <lb ed="X" n="0173b23"/><lb ed="R103" n="0164a08"/>在躬以止调心故第五授之以大止也止门虽寂观 <lb ed="X" n="0173b24"/><lb ed="R103" n="0164a09"/>心常照故第六授之以妙观也。</p><p xml:id="pX58p0173b2413" cb:place="inline">一显一体要其大旨 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0173c" n="0173c"/> <lb ed="X" n="0173c01"/><lb ed="R103" n="0164a10"/>即花严一真法界也。</p><p xml:id="pX58p0173c0109" cb:place="inline">二起二用初海印常住用明自 <lb ed="X" n="0173c02"/><lb ed="R103" n="0164a11"/>性深廣二圆明自在用辨随缘成德三示三遍一普 <lb ed="X" n="0173c03"/><lb ed="R103" n="0164a12"/>周法界遍明尘性依真二出生无尽遍明依真起用 <lb ed="X" n="0173c04"/><lb ed="R103" n="0164a13"/>三含容空有遍明体用交参四行四德一妙用无方 <lb ed="X" n="0173c05"/><lb ed="R103" n="0164a14"/>德多示悲心利他二住持有则德多诫智体自利三 <lb ed="X" n="0173c06"/><lb ed="R103" n="0164a15"/>柔和质直德悲智双流自他俱济四代生受苦德唯 <lb ed="X" n="0173c07"/><lb ed="R103" n="0164a16"/>大悲利他普救群品五入五止一照法離缘止正显 <lb ed="X" n="0173c08"/><lb ed="R103" n="0164a17"/>法空二观人寂泊止兼明人空三性起繁兴止会缘 <lb ed="X" n="0173c09"/><lb ed="R103" n="0164a18"/>归寂四光定显现止寄功忘照五理事玄通止寂照 <lb ed="X" n="0173c10"/><lb ed="R103" n="0164b01"/>融泯六起六观一摄境归心观显出法身二从心现 <lb ed="X" n="0173c11"/><lb ed="R103" n="0164b02"/>境观修成报身三心境圆融观法报无碍四智身影 <lb ed="X" n="0173c12"/><lb ed="R103" n="0164b03"/>现观一智现多五身入镜像观多身入一六主伴帝 <lb ed="X" n="0173c13"/><lb ed="R103" n="0164b04"/>网观一多同时身智无尽然此六重观即贤首品中 <lb ed="X" n="0173c14"/><lb ed="R103" n="0164b05"/>明普贤德遍一切时处无方大用十三昧门一圆明 <lb ed="X" n="0173c15"/><lb ed="R103" n="0164b06"/>海印三昧门二花严妙行三昧门三因陀罗网三昧 <lb ed="X" n="0173c16"/><lb ed="R103" n="0164b07"/>门四手出廣供三昧门五现诸法门三昧门六四摄 <lb ed="X" n="0173c17"/><lb ed="R103" n="0164b08"/>生三昧门七俯同世间三昧门八毛光照益三昧门 <lb ed="X" n="0173c18"/><lb ed="R103" n="0164b09"/>九主伴严丽三昧门十寂用无碍三昧门若以六重 <lb ed="X" n="0173c19"/><lb ed="R103" n="0164b10"/>观门摄此十门三昧者一显一体即摄第一圆明海 <lb ed="X" n="0173c20"/><lb ed="R103" n="0164b11"/>印三昧门以下文依名别示中谓若據一体为名即 <lb ed="X" n="0173c21"/><lb ed="R103" n="0164b12"/>是海印炳现三昧门又二起二用初海印森罗常住 <lb ed="X" n="0173c22"/><lb ed="R103" n="0164b13"/>用引经二偈亦摄第一圆明海印三昧门二法界圆 <lb ed="X" n="0173c23"/><lb ed="R103" n="0164b14"/>明自在用引经二偈即摄第二花严妙行三昧门此 <lb ed="X" n="0173c24"/><lb ed="R103" n="0164b15"/>依淸凉科经摄之又上四偈中复摄三门一摄第四 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0174a" n="0174a"/> <lb ed="X" n="0174a01"/><lb ed="R103" n="0164b16"/>手出廣供三昧门以正引偈云严净不可思议刹供 <lb ed="X" n="0174a02"/><lb ed="R103" n="0164b17"/>养一切诸<persName>如来</persName>今第四门偈谓能以一手遍三千普 <lb ed="X" n="0174a03"/><lb ed="R103" n="0164b18"/>供一切诸<persName>如来</persName>二摄第七俯同世间三昧门以正引 <lb ed="X" n="0174a04"/><lb ed="R103" n="0165a01"/>偈云或现童男童女形随其所乐悉令见今第七门 <lb ed="X" n="0174a05"/><lb ed="R103" n="0165a02"/>偈谓或现梵志或国王人天等类同信仰三摄第八 <lb ed="X" n="0174a06"/><lb ed="R103" n="0165a03"/>毛光照益三昧门以正引偈云放大光明无有边度 <lb ed="X" n="0174a07"/><lb ed="R103" n="0165a04"/>脱众生亦无量今第八门偈谓放大光明不思议令 <lb ed="X" n="0174a08"/><lb ed="R103" n="0165a05"/>其见者悉调伏三示遍即摄第三因陀罗网三昧门 <lb ed="X" n="0174a09"/><lb ed="R103" n="0165a06"/>以文中谓一尘既具当知一一尘亦尔今第三门偈 <lb ed="X" n="0174a10"/><lb ed="R103" n="0165a07"/>云如一尘中所示现一切微尘悉亦然。</p><p xml:id="pX58p0174a1016" cb:place="inline">四行四德摄 <lb ed="X" n="0174a11"/><lb ed="R103" n="0165a08"/>其二门一摄第五现诸法门三昧门以四德中具明 <lb ed="X" n="0174a12"/><lb ed="R103" n="0165a09"/>四摄也今第五门偈谓菩萨住在三昧中或以四摄 <lb ed="X" n="0174a13"/><lb ed="R103" n="0165a10"/>利益门二摄第六四摄摄生三昧门以下文依名别 <lb ed="X" n="0174a14"/><lb ed="R103" n="0165a11"/>示中谓若准四德为名即名四摄摄生三昧门五入 <lb ed="X" n="0174a15"/><lb ed="R103" n="0165a12"/>五止即摄第十寂用无碍三昧门依名别示中谓若 <lb ed="X" n="0174a16"/><lb ed="R103" n="0165a13"/>约五止而言即为寂用无碍三昧门六起六观中主 <lb ed="X" n="0174a17"/><lb ed="R103" n="0165a14"/>伴互现帝网观即摄第九主伴<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174001" n="0174001"/>严三昧门谓文中以 <lb ed="X" n="0174a18"/><lb ed="R103" n="0165a15"/>自为主望他为伴如善财合掌在弥勒前今第九门 <lb ed="X" n="0174a19"/><lb ed="R103" n="0165a16"/>偈云譬如明月在星中菩萨处众亦复然此中引经 <lb ed="X" n="0174a20"/><lb ed="R103" n="0165a17"/>或取文義相类故其句偈有前後不若观旧疏但将 <lb ed="X" n="0174a21"/><lb ed="R103" n="0165a18"/>二起二用对初之二门下之八门皆无摄属是知华 <lb ed="X" n="0174a22"/><lb ed="R103" n="0165b01"/>严奥旨将兴贤首不得不作贤首遗风将绝淸凉不 <lb ed="X" n="0174a23"/><lb ed="R103" n="0165b02"/>得不生庶习兹观者推经考疏则合十门之三昧为 <lb ed="X" n="0174a24"/><lb ed="R103" n="0165b03"/>六重之观法无以尙于此矣。</p> <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0174b" n="0174b"/> <lb ed="X" n="0174b01"/><lb ed="R103" n="0165b04"/><p xml:id="pX58p0174b0101">初通显自性文有四节初牒然此下释体字从本下 <lb ed="X" n="0174b02"/><lb ed="R103" n="0165b05"/>释自性淸净性体下释圆明。</p><p xml:id="pX58p0174b0212" cb:place="inline">言<persName>如来</persName>藏中法性体者 <lb ed="X" n="0174b03"/><lb ed="R103" n="0165b06"/>法性即止自性淸凉大疏谓起信明一心即<persName>如来</persName>藏 <lb ed="X" n="0174b04"/><lb ed="R103" n="0165b07"/>含于二義一约体绝相即真如门二随缘起灭即生 <lb ed="X" n="0174b05"/><lb ed="R103" n="0165b08"/>灭门今文虽显一心法界而引论文皆约体绝相也 <lb ed="X" n="0174b06"/><lb ed="R103" n="0165b09"/>又圭峰禅诠序谓况此真性是众生迷悟之源故名 <lb ed="X" n="0174b07"/><lb ed="R103" n="0165b10"/><persName>如来</persName>藏亦是万法之源故名法性此则法性与<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0174b08"/><lb ed="R103" n="0165b11"/>藏体同名异也。</p> <lb ed="X" n="0174b09"/><lb ed="R103" n="0165b12"/><p xml:id="pX58p0174b0901">随流加染者谓迷之则生死无穷返流除染者谓解 <lb ed="X" n="0174b10"/><lb ed="R103" n="0165b13"/>之则廓尔大悟真性離此故云不垢不净也。</p> <lb ed="X" n="0174b11"/><lb ed="R103" n="0165b14"/><p xml:id="pX58p0174b1101">在圣体即踞涅槃岸处凡身即居生死流真性绝流 <lb ed="X" n="0174b12"/><lb ed="R103" n="0165b15"/>故云不增不减何者欲言其增同如绝相欲言其减 <lb ed="X" n="0174b13"/><lb ed="R103" n="0165b16"/>幽灵不竭欲言其垢万累斯亡欲言其净不断性恶 <lb ed="X" n="0174b14"/><lb ed="R103" n="0165b17"/>口欲谈而辞丧心将缘而虑亡亦通果分不可说也。</p> <lb ed="X" n="0174b15"/><lb ed="R103" n="0165b18"/><p xml:id="pX58p0174b1501">虽有隐显下蹑前起後也隐即蹑前凡身起後烦恼 <lb ed="X" n="0174b16"/><lb ed="R103" n="0166a01"/>也显即蹑前圣体起後智慧也。</p><p xml:id="pX58p0174b1613" cb:place="inline">非生因之所生者大 <lb ed="X" n="0174b17"/><lb ed="R103" n="0166a02"/>疏云生因所生为缘如种生芽也。</p><p xml:id="pX58p0174b1714" cb:place="inline">唯了因之所了者 <lb ed="X" n="0174b18"/><lb ed="R103" n="0166a03"/>了因所了为因如灯照物也是知生因即缘因同前 <lb ed="X" n="0174b19"/><lb ed="R103" n="0166a04"/>五度了因即智慧也演義文云其严身华亦喩了因 <lb ed="X" n="0174b20"/><lb ed="R103" n="0166a05"/>其引果花亦喩生因严身唯约圆融引果兼于行布 <lb ed="X" n="0174b21"/><lb ed="R103" n="0166a06"/>若了斯旨生了弥显。</p> <lb ed="X" n="0174b22"/><lb ed="R103" n="0166a07"/><p xml:id="pX58p0174b2201">起信下诸句皆引彼疏註之真如自体<note place="inline">上体下用</note>有大智 <lb ed="X" n="0174b23"/><lb ed="R103" n="0166a08"/>慧光明義<note place="inline">本觉智明</note>遍照法界義<note place="inline">本觉显照诸法</note>真实识知義<note place="inline">显照 <lb ed="X" n="0174b24"/><lb ed="R103" n="0166a09"/>之时无倒</note>自性淸净心義<note place="inline">性離惑染</note>此下引经论多从義势注 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0174c" n="0174c"/> <lb ed="X" n="0174c01"/><lb ed="R103" n="0166a10"/>之欲其文旨明白灼然。</p> <lb ed="X" n="0174c02"/><lb ed="R103" n="0166a11"/><p xml:id="pX58p0174c0201">依体起二用者以前文显一体即果海不可说今起 <lb ed="X" n="0174c03"/><lb ed="R103" n="0166a12"/>二用即因门可说也。</p> <lb ed="X" n="0174c04"/><lb ed="R103" n="0166a13"/><p xml:id="pX58p0174c0401">一海印森罗下谓海印现象森然罗列也。</p><p xml:id="pX58p0174c0417" cb:place="inline">常住用者 <lb ed="X" n="0174c05"/><lb ed="R103" n="0166a14"/>起信云得见心性心即常住後疏释云无明风止性 <lb ed="X" n="0174c06"/><lb ed="R103" n="0166a15"/>海浪息湛然常住也。</p><p xml:id="pX58p0174c0609" cb:place="inline">真如者体非伪妄曰真性无改 <lb ed="X" n="0174c07"/><lb ed="R103" n="0166a16"/>易曰如。</p><p xml:id="pX58p0174c0704" cb:place="inline">本觉即法身真觉理非新成故云本也论云 <lb ed="X" n="0174c08"/><lb ed="R103" n="0166a17"/>依此法身说名本觉妄尽心澄万象齐现者前文谓 <lb ed="X" n="0174c09"/><lb ed="R103" n="0166a18"/>观者妄尽智泯本觉真性与万法融通者亦取此也。</p> <lb ed="X" n="0174c10"/><lb ed="R103" n="0166b01"/><p xml:id="pX58p0174c1001">犹如大海因风起浪即起信真随妄转喩也。</p><p xml:id="pX58p0174c1018" cb:place="inline">若风止 <lb ed="X" n="0174c11"/><lb ed="R103" n="0166b02"/>息海水澄淸即起信息妄显真喩也。</p><p xml:id="pX58p0174c1115" cb:place="inline">无象不现合法 <lb ed="X" n="0174c12"/><lb ed="R103" n="0166b03"/>中末句。</p> <lb ed="X" n="0174c13"/><lb ed="R103" n="0166b04"/><p xml:id="pX58p0174c1301">无量功德藏者彼疏释云谓此法身<persName>如来</persName>藏中含摄 <lb ed="X" n="0174c14"/><lb ed="R103" n="0166b05"/>蕴积无边恒沙性功德故法性二字前文<anchor xml:id="nkr_note_add_0174c1401" n="0174c1401"/><anchor xml:id="beg0174c1401" n="0174c1401"/>已<anchor xml:id="end0174c1401"/>释。</p><p xml:id="pX58p0174c1420" cb:place="inline">言一 <lb ed="X" n="0174c15"/><lb ed="R103" n="0166b06"/>下亦起信文也彼云所言法者谓众生心疏释曰出 <lb ed="X" n="0174c16"/><lb ed="R103" n="0166b07"/>其法体也是心即摄一切世间出世间法疏谓辨法 <lb ed="X" n="0174c17"/><lb ed="R103" n="0166b08"/>功能以其随染成于不觉则摄世间法也不变之本 <lb ed="X" n="0174c18"/><lb ed="R103" n="0166b09"/>觉及反流之始觉则摄出世间法矣即是一法界者 <lb ed="X" n="0174c19"/><lb ed="R103" n="0166b10"/>谓无二真心为一法界而此非算数之一谓如理虚 <lb ed="X" n="0174c20"/><lb ed="R103" n="0166b11"/>融平等不二故称为一依生圣法故云法界。</p><p xml:id="pX58p0174c2018" cb:place="inline">大总相 <lb ed="X" n="0174c21"/><lb ed="R103" n="0166b12"/>法门体者二门之中不取别相门于中但取总相然 <lb ed="X" n="0174c22"/><lb ed="R103" n="0166b13"/>亦该收别尽故云大也此一法界擧体全作二门为 <lb ed="X" n="0174c23"/><lb ed="R103" n="0166b14"/>显此義故云体也轨生物解曰法圣智通游曰门唯 <lb ed="X" n="0174c24"/><lb ed="R103" n="0166b15"/>依下论云一切诸法唯依妄念而有差别若離心念 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0175a" n="0175a"/> <lb ed="X" n="0175a01"/><lb ed="R103" n="0166b16"/>则无一切境界之相此云若離妄念唯一真如者有 <lb ed="X" n="0175a02"/><lb ed="R103" n="0166b17"/>其二意一符上文一法所印二连下句海印三昧大 <lb ed="X" n="0175a03"/><lb ed="R103" n="0166b18"/>疏引经谓海印三昧如净水中四兵像<note place="inline">象马车步</note>乃至莫 <lb ed="X" n="0175a04"/><lb ed="R103" n="0167a01"/>不皆于水中现又云海有稀奇殊特法能为一切平 <lb ed="X" n="0175a05"/><lb ed="R103" n="0167a02"/>等印众生宝物及川流普悉包容无所拒大集经谓 <lb ed="X" n="0175a06"/><lb ed="R103" n="0167a03"/>如<name role="" type="person">阎浮提</name>一切众生身及馀外色如是海中皆有印 <lb ed="X" n="0175a07"/><lb ed="R103" n="0167a04"/>像以是故詺大海为印菩萨亦尔得大海印三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0175a0701" n="0175a0701"/><anchor xml:id="beg0175a0701" n="0175a0701"/>已<anchor xml:id="end0175a0701"/> <lb ed="X" n="0175a08"/><lb ed="R103" n="0167a05"/>能分别见一切众生心行于一切法门皆得慧明是 <lb ed="X" n="0175a09"/><lb ed="R103" n="0167a06"/>为菩萨得海印三昧见一切众生心行所趣然此经 <lb ed="X" n="0175a10"/><lb ed="R103" n="0167a07"/>文多同出现品但出现品现于四天下像大集唯一 <lb ed="X" n="0175a11"/><lb ed="R103" n="0167a08"/>阎浮以此为异考兹一唱观文唯海印三昧出花严 <lb ed="X" n="0175a12"/><lb ed="R103" n="0167a09"/>次经云下出法句经馀皆起信况前明一体彼示三 <lb ed="X" n="0175a13"/><lb ed="R103" n="0167a10"/>遍四德五止六观一一引论为衡鉴斯盖帝心冥挟 <lb ed="X" n="0175a14"/><lb ed="R103" n="0167a11"/>起信集三重法界于前贤首显用论文述六门还源 <lb ed="X" n="0175a15"/><lb ed="R103" n="0167a12"/>于後推是言之以<name role="" type="person">马鸣</name>大士为吾宗初祖其谁谓之 <lb ed="X" n="0175a16"/><lb ed="R103" n="0167a13"/>不然。</p> <lb ed="X" n="0175a17"/><lb ed="R103" n="0167a14"/><p xml:id="pX58p0175a1701">花严下此之二偈正引第一圆明海印三昧门前之 <lb ed="X" n="0175a18"/><lb ed="R103" n="0167a15"/>一偈明其业用周遍即类于馀众後之一偈总结大 <lb ed="X" n="0175a19"/><lb ed="R103" n="0167a16"/>用所依即海印三昧摩睺罗伽此云腹行即蟒蛇之 <lb ed="X" n="0175a20"/><lb ed="R103" n="0167a17"/>属文有等字以偈中但标六类等取馀六一夜叉二 <lb ed="X" n="0175a21"/><lb ed="R103" n="0167a18"/>犍闼婆三迦楼罗四紧那罗五人六非人。</p> <lb ed="X" n="0175a22"/><lb ed="R103" n="0167b01"/><p xml:id="pX58p0175a2201">二法界圆明自在用是花严三昧者即贤首品第二 <lb ed="X" n="0175a23"/><lb ed="R103" n="0167b02"/>花严妙行三昧门晋经云一切自在难思议花严三 <lb ed="X" n="0175a24"/><lb ed="R103" n="0167b03"/>昧势力故此即據行为言名花严三昧然妙行有五 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0175b" n="0175b"/> <lb ed="X" n="0175b01"/><lb ed="R103" n="0167b04"/>次文释之離世间品云入廣大三昧名<persName>佛</persName>花严大疏 <lb ed="X" n="0175b02"/><lb ed="R103" n="0167b05"/>云万行披敷严法身故三昧此云等持谓远離沉掉 <lb ed="X" n="0175b03"/><lb ed="R103" n="0167b06"/>平等治心趣一境故晓法师曰三昧此翻正思正谓 <lb ed="X" n="0175b04"/><lb ed="R103" n="0167b07"/>正审拣于邪慧也思谓思察拣于昏沉也。</p> <lb ed="X" n="0175b05"/><lb ed="R103" n="0167b08"/><p xml:id="pX58p0175b0501">廣修万行称理成德释自在用也普周法界而证菩 <lb ed="X" n="0175b06"/><lb ed="R103" n="0167b09"/>提释法界圆明後<name role="" type="person">释花严</name>二字华有结实之用者行 <lb ed="X" n="0175b07"/><lb ed="R103" n="0167b10"/>愿疏云表于法界含性德故行有感果之能者疏又 <lb ed="X" n="0175b08"/><lb ed="R103" n="0167b11"/>云行为生因起正觉故托事释有结实也。</p><p xml:id="pX58p0175b0817" cb:place="inline">表彰释行 <lb ed="X" n="0175b09"/><lb ed="R103" n="0167b12"/>有感果也。</p><p xml:id="pX58p0175b0905" cb:place="inline">行成果满契理称真者此展经题以释严 <lb ed="X" n="0175b10"/><lb ed="R103" n="0167b13"/>字谓行成果满即<persName>佛</persName>花严能证人也契理称真即大 <lb ed="X" n="0175b11"/><lb ed="R103" n="0167b14"/>方廣所证法也。</p><p xml:id="pX58p0175b1107" cb:place="inline">性相两亡唯一真界故前序云泯性 <lb ed="X" n="0175b12"/><lb ed="R103" n="0167b15"/>相而皈法界能所俱绝造极大宗序又云消能所以 <lb ed="X" n="0175b13"/><lb ed="R103" n="0167b16"/>入玄宗显焕炳著皆光明貌。</p> <lb ed="X" n="0175b14"/><lb ed="R103" n="0167b17"/><p xml:id="pX58p0175b1401">良以下反释前文曲为三释初真性所流行释二引 <lb ed="X" n="0175b15"/><lb ed="R103" n="0167b18"/>摄轮文同释三约承上起下释非真流之行无以契 <lb ed="X" n="0175b16"/><lb ed="R103" n="0168a01"/>真者谓真外有行理不遍故何有饰真之行不从真 <lb ed="X" n="0175b17"/><lb ed="R103" n="0168a02"/>起者谓行外有真事无依故此约真性所流行释又 <lb ed="X" n="0175b18"/><lb ed="R103" n="0168a03"/>此二句全同摄论所谓无不从此法界流即何有饰 <lb ed="X" n="0175b19"/><lb ed="R103" n="0168a04"/>真之行不从真起论又云无不还归此法界即非真 <lb ed="X" n="0175b20"/><lb ed="R103" n="0168a05"/>流之行无契真此约摄论文同释也。</p><p xml:id="pX58p0175b2015" cb:place="inline">此则下则者承 <lb ed="X" n="0175b21"/><lb ed="R103" n="0168a06"/>上之辞则重释前二句也。</p><p xml:id="pX58p0175b2111" cb:place="inline">谓真该妄末行无不修释 <lb ed="X" n="0175b22"/><lb ed="R103" n="0168a07"/>前何有饰真之行不从真起妄彻真源相无不寂释 <lb ed="X" n="0175b23"/><lb ed="R103" n="0168a08"/>前非真流之行无以契真此约承上起下释也。</p><p xml:id="pX58p0175b2319" cb:place="inline">又後 <lb ed="X" n="0175b24"/><lb ed="R103" n="0168a09"/>之二句略申二解一类義海二引本文类義海者谓 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0175c" n="0175c"/> <lb ed="X" n="0175c01"/><lb ed="R103" n="0168a10"/>真该妄末行无不修即观空万行沸腾也妄彻真源 <lb ed="X" n="0175c02"/><lb ed="R103" n="0168a11"/>相无不寂即涉有一道淸净也依本文谓真该妄末 <lb ed="X" n="0175c03"/><lb ed="R103" n="0168a12"/>行无不修即行从理起理彻于事也妄彻真源相无 <lb ed="X" n="0175c04"/><lb ed="R103" n="0168a13"/>不寂即理由修显事彻于理也<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0175001" n="0175001"/>〔出下文玄通上〕</note>然而行法幽 <lb ed="X" n="0175c05"/><lb ed="R103" n="0168a14"/>微直释难晓故引教義为據勿谓繁而寡要。</p> <lb ed="X" n="0175c06"/><lb ed="R103" n="0168a15"/><p xml:id="pX58p0175c0601">花严下此之二句正引第二花严妙行三昧先明五 <lb ed="X" n="0175c07"/><lb ed="R103" n="0168a16"/>种行後结上所依严净不可思议刹<note place="inline">一净土行</note>供养一切 <lb ed="X" n="0175c08"/><lb ed="R103" n="0168a17"/>诸<persName>如来</persName><note place="inline">二供<persName>佛</persName>行</note>放大光明无有边<note place="inline">三敬众行</note>度脱众生亦无 <lb ed="X" n="0175c09"/><lb ed="R103" n="0168a18"/>量<note place="inline">四悲济行</note>施戒忍进及禅定智慧方便神通等<note place="inline">五十度行兼明 <lb ed="X" n="0175c10"/><lb ed="R103" n="0168b01"/>神通行等之一字等取十度後三谓愿力智也</note>如是一切皆自在<note place="inline">结上自在</note>以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0175c11"/><lb ed="R103" n="0168b02"/>花严三昧力<note place="inline">总结所依</note>。</p> <lb ed="X" n="0175c12"/><lb ed="R103" n="0168b03"/><p xml:id="pX58p0175c1201">一尘普周法界遍演義钞谓即大经偈云充满法界 <lb ed="X" n="0175c13"/><lb ed="R103" n="0168b04"/>无穷尽也文中先释一尘後释普遍揽真谓依真界 <lb ed="X" n="0175c14"/><lb ed="R103" n="0168b05"/>也。</p><p xml:id="pX58p0175c1402" cb:place="inline">经云下华藏品刹自在文也花严世界所有尘<note place="inline">总中 <lb ed="X" n="0175c15"/><lb ed="R103" n="0168b06"/>有别</note>一一尘中见法界<note place="inline">小能容大</note>宝光现<persName>佛</persName>如雲集<note place="inline">依正互融</note>此 <lb ed="X" n="0175c16"/><lb ed="R103" n="0168b07"/>是<persName>如来</persName>刹自在<note place="inline">结归果德</note>圭峰释第二句则云见四法界 <lb ed="X" n="0175c17"/><lb ed="R103" n="0168b08"/>此文虽引一偈意取上半以证前文下半因便来耳。</p> <lb ed="X" n="0175c18"/><lb ed="R103" n="0168b09"/><p xml:id="pX58p0175c1801">二者一尘出生无尽遍演義云出现无尽若高山之 <lb ed="X" n="0175c19"/><lb ed="R103" n="0168b10"/>出雲。</p> <lb ed="X" n="0175c20"/><lb ed="R103" n="0168b11"/><p xml:id="pX58p0175c2001">自体有常乐我净義<note place="inline">性德圆遍</note>淸凉不变自在義<note place="inline">性德无迁</note>具 <lb ed="X" n="0175c21"/><lb ed="R103" n="0168b12"/>足如是过恒沙功德<note place="inline">性德恒沙不離真体</note>乃至无有所少義<note place="inline">圣证 <lb ed="X" n="0175c22"/><lb ed="R103" n="0168b13"/>性<anchor xml:id="nkr_note_add_0175c2201" n="0175c2201"/><anchor xml:id="beg0175c2201" n="0175c2201"/>已<anchor xml:id="end0175c2201"/>性德本有</note>经云下即義引晋经自大起小明其依正二 <lb ed="X" n="0175c23"/><lb ed="R103" n="0168b14"/>皆具性德谓山河最大树林渐小尘毛极小当知一 <lb ed="X" n="0175c24"/><lb ed="R103" n="0168b15"/>尘下文有十一对一尘普周法界即理也一尘出生 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0176a" n="0176a"/> <lb ed="X" n="0176a01"/><lb ed="R103" n="0168b16"/>无尽即事也<note place="inline">上一对为总谓合前二遍下十对为别</note>即人能证也即法 <lb ed="X" n="0176a02"/><lb ed="R103" n="0168b17"/>所证也即彼涅槃也即此生死也即依净秽土也即 <lb ed="X" n="0176a03"/><lb ed="R103" n="0168b18"/>正凡圣身也即染烦恼也即净菩提也即因有学也 <lb ed="X" n="0176a04"/><lb ed="R103" n="0169a01"/>即果无学也即同同类众也即异异类众也即一不 <lb ed="X" n="0176a05"/><lb ed="R103" n="0169a02"/>变也即多随缘也即廣容十方刹也即狭不壞一尘 <lb ed="X" n="0176a06"/><lb ed="R103" n="0169a03"/>也即情有知也即非情无知也即三身同教一乘也 <lb ed="X" n="0176a07"/><lb ed="R103" n="0169a04"/>即十身别教一乘也三身谓法报化十身谓一众生 <lb ed="X" n="0176a08"/><lb ed="R103" n="0169a05"/>身二国土身三业报四声闻五缘觉六菩萨七<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0176a09"/><lb ed="R103" n="0169a06"/>八智九法十虚空此则融三种世间为十身七八九 <lb ed="X" n="0176a10"/><lb ed="R103" n="0169a07"/>即智正觉世间第二第十即器世间馀五有情世间。</p> <lb ed="X" n="0176a11"/><lb ed="R103" n="0169a08"/><p xml:id="pX58p0176a1101">理事无碍者谓理事镕融存亡逆顺通有十门事事 <lb ed="X" n="0176a12"/><lb ed="R103" n="0169a09"/>无碍者谓遍摄无碍交参自在亦辨十门義或谓吾 <lb ed="X" n="0176a13"/><lb ed="R103" n="0169a10"/>祖造此观门宗贤首一品则局十门三昧也帝心集 <lb ed="X" n="0176a14"/><lb ed="R103" n="0169a11"/>法界观宗花严一经则通七处九会也若观此文辨 <lb ed="X" n="0176a15"/><lb ed="R103" n="0169a12"/>理事无碍周遍含容岂局贤首一品哉所谓终日载 <lb ed="X" n="0176a16"/><lb ed="R103" n="0169a13"/>天不知天之高长年履地不知地之厚者也。</p><p xml:id="pX58p0176a1618" cb:place="inline">法如是 <lb ed="X" n="0176a17"/><lb ed="R103" n="0169a14"/>者法尔而然也。</p><p xml:id="pX58p0176a1707" cb:place="inline">十身互作下文具释唯普眼之境界 <lb ed="X" n="0176a18"/><lb ed="R103" n="0169a15"/>者花严<g ref="#CB15081">策</g>林曰<note place="inline">亦贤首造</note>全色为眼恒见色而无缘全眼 <lb ed="X" n="0176a19"/><lb ed="R103" n="0169a16"/>为色恒称见而非我非我離于情想无缘绝于贪求 <lb ed="X" n="0176a20"/><lb ed="R103" n="0169a17"/>收万象于目前全十方于眼际是以缘義无尽随见 <lb ed="X" n="0176a21"/><lb ed="R103" n="0169a18"/>见而不穷物性叵思应法法而难准法普则眼普義 <lb ed="X" n="0176a22"/><lb ed="R103" n="0169b01"/>通则见通体之自隐隐照之遂褈褈其唯普眼之境 <lb ed="X" n="0176a23"/><lb ed="R103" n="0169b02"/>界乎。</p> <lb ed="X" n="0176a24"/><lb ed="R103" n="0169b03"/><p xml:id="pX58p0176a2401">如上事相下指上一尘即一切法也。</p><p xml:id="pX58p0176a2415" cb:place="inline">相容谓一望多 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0176b" n="0176b"/> <lb ed="X" n="0176b01"/><lb ed="R103" n="0169b04"/>即一容一切如东镜容九镜也。</p><p xml:id="pX58p0176b0113" cb:place="inline">相摄谓多望一即一 <lb ed="X" n="0176b02"/><lb ed="R103" n="0169b05"/>切摄一如九镜摄东镜也。</p><p xml:id="pX58p0176b0211" cb:place="inline">褈褈无尽者大疏云一入 <lb ed="X" n="0176b03"/><lb ed="R103" n="0169b06"/>一切如性之遍一切入一如性之包若秦镜之<g ref="#CB28575">互</g>照 <lb ed="X" n="0176b04"/><lb ed="R103" n="0169b07"/>犹帝网之交光故云褈褈无尽经云下引此一偈证 <lb ed="X" n="0176b05"/><lb ed="R103" n="0169b08"/>其二義一证前唯普眼之境界以偈文末句是普智 <lb ed="X" n="0176b06"/><lb ed="R103" n="0169b09"/>眼天王所得解脱门故二证後褈褈无尽境界以偈 <lb ed="X" n="0176b07"/><lb ed="R103" n="0169b10"/>文初句有无尽海之言耳。</p> <lb ed="X" n="0176b08"/><lb ed="R103" n="0169b11"/><p xml:id="pX58p0176b0801">问中蹑前即理即事一对之总也故先述意谓理与 <lb ed="X" n="0176b09"/><lb ed="R103" n="0169b12"/>事而融即文随義而<g ref="#CB28575">互</g>通今时下为众叙疑。</p> <lb ed="X" n="0176b10"/><lb ed="R103" n="0169b13"/><p xml:id="pX58p0176b1001">且于一尘之上列其十疑束为五对初染净对二真 <lb ed="X" n="0176b11"/><lb ed="R103" n="0169b14"/>俗对三生死涅槃四烦恼菩提五小乘大乘答中大 <lb ed="X" n="0176b12"/><lb ed="R103" n="0169b15"/>智圆明而为能证睹纤毫而周性海谓正中见依也 <lb ed="X" n="0176b13"/><lb ed="R103" n="0169b16"/>真源朗现而为所证处一尘而耀全身谓依中现正 <lb ed="X" n="0176b14"/><lb ed="R103" n="0169b17"/>也。</p><p xml:id="pX58p0176b1402" cb:place="inline">万法起必同时即寂寥于万化之域一际理无前 <lb ed="X" n="0176b15"/><lb ed="R103" n="0169b18"/>後即动用于一尘之中。</p><p xml:id="pX58p0176b1510" cb:place="inline">体无遍计者谓所计有法一 <lb ed="X" n="0176b16"/><lb ed="R103" n="0170a01"/>切皆亡即悟我空小乘法也。</p><p xml:id="pX58p0176b1612" cb:place="inline">无生无灭者谓性无生 <lb ed="X" n="0176b17"/><lb ed="R103" n="0170a02"/>灭依他似有有同幻化即悟法空大乘法也。</p> <lb ed="X" n="0176b18"/><lb ed="R103" n="0170a03"/><p xml:id="pX58p0176b1801">唯以一尘字解释者如吾祖述花严義海唯以一尘 <lb ed="X" n="0176b19"/><lb ed="R103" n="0170a04"/>剖为百门古人谓圆機睹一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0176001" n="0176001"/>乘法界知春秋亦可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0176002" n="0176002"/>高 <lb ed="X" n="0176b20"/><lb ed="R103" n="0170a05"/>例宜深思之者终南观谓深思令观明现是皆祖祖 <lb ed="X" n="0176b21"/><lb ed="R103" n="0170a06"/>同辨劝修成行耳。</p> <lb ed="X" n="0176b22"/><lb ed="R103" n="0170a07"/><p xml:id="pX58p0176b2201">经云下引偈二句意取後句结例立名。</p><p xml:id="pX58p0176b2216" cb:place="inline">一尘含容空 <lb ed="X" n="0176b23"/><lb ed="R103" n="0170a08"/>有遍者演義云非灭尽法犹虚空之常住此则合前 <lb ed="X" n="0176b24"/><lb ed="R103" n="0170a09"/>二遍成此第三谓此文尘无自性即前普周遍中尘 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0176c" n="0176c"/> <lb ed="X" n="0176c01"/><lb ed="R103" n="0170a10"/>无自性揽真成立故云即空也此文幻相宛然即前 <lb ed="X" n="0176c02"/><lb ed="R103" n="0170a11"/>无尽遍中依真起用亦复万差故云即有也。</p><p xml:id="pX58p0176c0218" cb:place="inline">良由下 <lb ed="X" n="0176c03"/><lb ed="R103" n="0170a12"/>显色空交彻观色下示无住行谓不住生死异凡夫 <lb ed="X" n="0176c04"/><lb ed="R103" n="0170a13"/>不住涅槃异小乘由了色空之境不二所以悲智之 <lb ed="X" n="0176c05"/><lb ed="R103" n="0170a14"/>念不殊言真实观者以缘起悲智跨末章悲智无尽 <lb ed="X" n="0176c06"/><lb ed="R103" n="0170a15"/>以结观名也乍观斯文似当中道第一義观细详前 <lb ed="X" n="0176c07"/><lb ed="R103" n="0170a16"/>有出生无尽後有释義结名皆示周遍含容若以真 <lb ed="X" n="0176c08"/><lb ed="R103" n="0170a17"/>实即是中道何以次文辨尘含十方为大不思议念 <lb ed="X" n="0176c09"/><lb ed="R103" n="0170a18"/>包九世为十玄门故知不然。</p><p xml:id="pX58p0176c0912" cb:place="inline">宝性论即坚慧菩萨所 <lb ed="X" n="0176c10"/><lb ed="R103" n="0170b01"/>造道前菩萨者玄镜谓地前菩萨有三种空乱意以 <lb ed="X" n="0176c11"/><lb ed="R103" n="0170b02"/>不了知真<persName>如来</persName>藏生死涅槃二际平等执三种空一 <lb ed="X" n="0176c12"/><lb ed="R103" n="0170b03"/>疑空灭色取断灭空此如穿井除土出空取其顽空 <lb ed="X" n="0176c13"/><lb ed="R103" n="0170b04"/>也二疑空异色取色外空此如墙处不空墙外是空 <lb ed="X" n="0176c14"/><lb ed="R103" n="0170b05"/>亦取断空也<note place="inline">上二依圭峰释</note>三疑空是物取空为有彼谓别 <lb ed="X" n="0176c15"/><lb ed="R103" n="0170b06"/>有一物是于空体故取为有也<note place="inline">依淸凉解</note>。</p> <lb ed="X" n="0176c16"/><lb ed="R103" n="0170b07"/><p xml:id="pX58p0176c1601">今此下推此一科義涉二途一释前三疑二双示拣 <lb ed="X" n="0176c17"/><lb ed="R103" n="0170b08"/>显释前疑者即是拣空乱意菩萨计三种空也谓色 <lb ed="X" n="0176c18"/><lb ed="R103" n="0170b09"/>是幻色必不碍空释前一者疑空灭色取断灭空空 <lb ed="X" n="0176c19"/><lb ed="R103" n="0170b10"/>是真空必不碍色释前二者疑空异色取色外空若 <lb ed="X" n="0176c20"/><lb ed="R103" n="0170b11"/>碍于色即是断空若碍于空即是实色释前三者疑 <lb ed="X" n="0176c21"/><lb ed="R103" n="0170b12"/>空是物取空为有三疑既遣则一尘包遍義见次文。</p> <lb ed="X" n="0176c22"/><lb ed="R103" n="0170b13"/><p xml:id="pX58p0176c2201">二双示拣显者终南观中以会色归空明空即色皆 <lb ed="X" n="0176c23"/><lb ed="R103" n="0170b14"/>拣情显解故圭峰註云若色是实色即碍于空空是 <lb ed="X" n="0176c24"/><lb ed="R103" n="0170b15"/>断空即碍于色今既色是幻色故不碍空空是真空 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0177a" n="0177a"/> <lb ed="X" n="0177a01"/><lb ed="R103" n="0170b16"/>故不碍色但此文约次第释前三疑故先明空幻後 <lb ed="X" n="0177a02"/><lb ed="R103" n="0170b17"/>彰断实彼观约次第成其第三空色无碍观故先遣 <lb ed="X" n="0177a03"/><lb ed="R103" n="0170b18"/>断实後显真幻文虽前後義乃同时一家拣显殊途 <lb ed="X" n="0177a04"/><lb ed="R103" n="0171a01"/>同归然会色归空观拣外道小乘皆有断灭明空即 <lb ed="X" n="0177a05"/><lb ed="R103" n="0171a02"/>色观拣凡夫及初心菩萨皆执实色此文何故唯拣 <lb ed="X" n="0177a06"/><lb ed="R103" n="0171a03"/>空乱意菩萨耶今但约所计断空实色是同不以能 <lb ed="X" n="0177a07"/><lb ed="R103" n="0171a04"/>计之人有异于何不可或谓彼观唯以真幻拣于断 <lb ed="X" n="0177a08"/><lb ed="R103" n="0171a05"/>实此文何以擧一尘含容空有耶答曰夫迷名执相 <lb ed="X" n="0177a09"/><lb ed="R103" n="0171a06"/>则终归边见了事即理而中道可期且幻色岂非一 <lb ed="X" n="0177a10"/><lb ed="R103" n="0171a07"/>尘乎真空岂非法界乎如下文谓无生既显幻有非 <lb ed="X" n="0177a11"/><lb ed="R103" n="0171a08"/>云摄法界而一尘收擧一身而十身现亦以幻色即 <lb ed="X" n="0177a12"/><lb ed="R103" n="0171a09"/>一尘无生即法界岂以名殊而异于物哉。</p> <lb ed="X" n="0177a13"/><lb ed="R103" n="0171a10"/><p xml:id="pX58p0177a1301">尘含十方即大不思议也龙树谓尘含法界量等虚 <lb ed="X" n="0177a14"/><lb ed="R103" n="0171a11"/>空即指花严为大不思议毛吞巨海芥纳须弥即指 <lb ed="X" n="0177a15"/><lb ed="R103" n="0171a12"/>净名为小不思议念包九世即十玄门之一也金师 <lb ed="X" n="0177a16"/><lb ed="R103" n="0171a13"/>子章云刹那之间分为三际谓过去未来现在总有 <lb ed="X" n="0177a17"/><lb ed="R103" n="0171a14"/>三三之位以立九世促即一念也延即九世也正当 <lb ed="X" n="0177a18"/><lb ed="R103" n="0171a15"/>十玄门中十世隔法异成门也。</p> <lb ed="X" n="0177a19"/><lb ed="R103" n="0171a16"/><p xml:id="pX58p0177a1901">殊勝微言纤毫彰于圆教者即经云无量无边法门 <lb ed="X" n="0177a20"/><lb ed="R103" n="0171a17"/>海一言演说尽无馀。</p><p xml:id="pX58p0177a2009" cb:place="inline">奇特圣众轻埃现于全躯者即 <lb ed="X" n="0177a21"/><lb ed="R103" n="0171a18"/>经云于一尘中尘数<persName>佛</persName>各处菩萨众会中此義遍于 <lb ed="X" n="0177a22"/><lb ed="R103" n="0171b01"/>大经避繁不引。</p><p xml:id="pX58p0177a2207" cb:place="inline">迥超言虑之端者圭峰云法无名相 <lb ed="X" n="0177a23"/><lb ed="R103" n="0171b02"/>非心思口议释上纤毫彰于圆教也。</p><p xml:id="pX58p0177a2315" cb:place="inline">透出筌罤之表 <lb ed="X" n="0177a24"/><lb ed="R103" n="0171b03"/>者周易云得鱼亡筌得<g ref="#CB00145">㝹</g>亡罤释上轻埃现于全躯 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0177b" n="0177b"/> <lb ed="X" n="0177b01"/><lb ed="R103" n="0171b04"/>也。</p> <lb ed="X" n="0177b02"/><lb ed="R103" n="0171b05"/><p xml:id="pX58p0177b0201">经云下即出现品尘含经卷喩此幷次科但申其大 <lb ed="X" n="0177b03"/><lb ed="R103" n="0171b06"/>意具释如前序中引长行及淸凉大疏今此八句即 <lb ed="X" n="0177b04"/><lb ed="R103" n="0171b07"/>重颂也。</p> <lb ed="X" n="0177b05"/><lb ed="R103" n="0171b08"/><p xml:id="pX58p0177b0501">随缘妙用德中群生即众生变其文耳。</p><p xml:id="pX58p0177b0516" cb:place="inline">众者不一之 <lb ed="X" n="0177b06"/><lb ed="R103" n="0171b09"/>称汉书中去呼今释教相承平呼。</p><p xml:id="pX58p0177b0614" cb:place="inline">根器不等受解万 <lb ed="X" n="0177b07"/><lb ed="R103" n="0171b10"/>差者以根有大小之殊解有明昧之异乐欲不同应 <lb ed="X" n="0177b08"/><lb ed="R103" n="0171b11"/>機授法者上機授之以六度中根授之以十二因缘 <lb ed="X" n="0177b09"/><lb ed="R103" n="0171b12"/>下根授之以四谛。</p><p xml:id="pX58p0177b0908" cb:place="inline"><note place="inline">次下二句即维摩经</note>应病与药谓用诸观智 <lb ed="X" n="0177b10"/><lb ed="R103" n="0171b13"/>之药治诸不善之病令得服行谓断二障之惑证三 <lb ed="X" n="0177b11"/><lb ed="R103" n="0171b14"/>乘之果。</p> <lb ed="X" n="0177b12"/><lb ed="R103" n="0171b15"/><p xml:id="pX58p0177b1201">维摩具云维摩罗诘秦言净名垂裕记云净即真身 <lb ed="X" n="0177b13"/><lb ed="R103" n="0171b16"/>名即应身真即所证之理应即所现之身生公疏云 <lb ed="X" n="0177b14"/><lb ed="R103" n="0171b17"/>秦言<name role="" type="person">无垢称</name>其晦迹五欲超然无染淸名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0177001" n="0177001"/>避布故致 <lb ed="X" n="0177b15"/><lb ed="R103" n="0171b18"/>斯号此则疏记翻名不同。</p><p xml:id="pX58p0177b1511" cb:place="inline">所以释義有异具明斯義 <lb ed="X" n="0177b16"/><lb ed="R103" n="0172a01"/>者彼经又云而生五道以现其身为大医王善疗众 <lb ed="X" n="0177b17"/><lb ed="R103" n="0172a02"/>病。</p><p xml:id="pX58p0177b1702" cb:place="inline">又以下文有五对一悲智对二空假对二理事对 <lb ed="X" n="0177b18"/><lb ed="R103" n="0172a03"/>四真俗对五本末对初对有悲故不为无边所寂名 <lb ed="X" n="0177b19"/><lb ed="R103" n="0172a04"/>曰随缘有智故不为有边所动名为妙用此中妙用 <lb ed="X" n="0177b20"/><lb ed="R103" n="0172a05"/>之言皆是即体之用荷泽云即用而体自知即知而 <lb ed="X" n="0177b21"/><lb ed="R103" n="0172a06"/>体自寂名说虽是体用一致。</p> <lb ed="X" n="0177b22"/><lb ed="R103" n="0172a07"/><p xml:id="pX58p0177b2201">良以下初四句约法示体用次四句约法喩双释初 <lb ed="X" n="0177b23"/><lb ed="R103" n="0172a08"/>法无分齐语其体也起必同时辨其用也真理不碍 <lb ed="X" n="0177b24"/><lb ed="R103" n="0172a09"/>万差体即用也显应无非一际用即体也次云用则 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0177c" n="0177c"/> <lb ed="X" n="0177c01"/><lb ed="R103" n="0172a10"/>波腾鼎沸释前起必同时全真体以运行释前真理 <lb ed="X" n="0177c02"/><lb ed="R103" n="0172a11"/>不碍万差体则镜净水澄释前法无分齐擧随缘而 <lb ed="X" n="0177c03"/><lb ed="R103" n="0172a12"/>会寂释前显应无非一际又总上八句约法喩隔句 <lb ed="X" n="0177c04"/><lb ed="R103" n="0172a13"/>双释体用谓法无分齐体则镜净水澄起必同时用 <lb ed="X" n="0177c05"/><lb ed="R103" n="0172a14"/>则波腾鼎沸真理不碍万差全真体以运行显应无 <lb ed="X" n="0177c06"/><lb ed="R103" n="0172a15"/>非一际擧随缘而会寂。</p> <lb ed="X" n="0177c07"/><lb ed="R103" n="0172a16"/><p xml:id="pX58p0177c0701">若曦光之流彩妙用也无心而朗十方随缘也花严 <lb ed="X" n="0177c08"/><lb ed="R103" n="0172a17"/>经云赫日扬光辉十方靡不照如明镜之端形妙用 <lb ed="X" n="0177c09"/><lb ed="R103" n="0172a18"/>也不动而呈万象随缘也但涅槃论云明镜之像对 <lb ed="X" n="0177c10"/><lb ed="R103" n="0172b01"/>之不知其所以来皆约结名以释。</p> <lb ed="X" n="0177c11"/><lb ed="R103" n="0172b02"/><p xml:id="pX58p0177c1101">二威仪住持下左传曰有威而可畏有仪而可象故 <lb ed="X" n="0177c12"/><lb ed="R103" n="0172b03"/>谓威仪夫戒者威仪也威仪者德之表也故曰住持 <lb ed="X" n="0177c13"/><lb ed="R103" n="0172b04"/>有则德然大乘八万小乘三千诸教亦<g ref="#CB28575">互</g>通如楞严 <lb ed="X" n="0177c14"/><lb ed="R103" n="0172b05"/>优波離云三千威仪八万微细长水義疏谓二百五 <lb ed="X" n="0177c15"/><lb ed="R103" n="0172b06"/>十各有四仪复对三聚故成三千复以三千配身口 <lb ed="X" n="0177c16"/><lb ed="R103" n="0172b07"/>七支四分烦恼转成八万四千今擧大数耳此大乘 <lb ed="X" n="0177c17"/><lb ed="R103" n="0172b08"/>通小教也又三千威仪经云其中出家者次应捨执 <lb ed="X" n="0177c18"/><lb ed="R103" n="0172b09"/>作缘务具受八万四千向道因缘此小乘通大教也。</p> <lb ed="X" n="0177c19"/><lb ed="R103" n="0172b10"/><p xml:id="pX58p0177c1901">为住持之楷模者高僧传十科<note place="inline">一译经二義解三习禅四明律五护法六 <lb ed="X" n="0177c20"/><lb ed="R103" n="0172b11"/>感通七遗身八读诵九兴福十杂科</note>以住持为兴福故北山住持行编 <lb ed="X" n="0177c21"/><lb ed="R103" n="0172b12"/>云夫经律论为住持之教本僧财食为住持之功烈 <lb ed="X" n="0177c22"/><lb ed="R103" n="0172b13"/>务教而法众盛矣宣功而金界治矣故使至道淳懿 <lb ed="X" n="0177c23"/><lb ed="R103" n="0172b14"/>灵神降趾此住持之法度也。</p><p xml:id="pX58p0177c2312" cb:place="inline">楷模二字皆训法廣雅 <lb ed="X" n="0177c24"/><lb ed="R103" n="0172b15"/>云楷模品式法也。</p><p xml:id="pX58p0177c2408" cb:place="inline">整六和之紊緖者梵语僧伽此翻 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0178a" n="0178a"/> <lb ed="X" n="0178a01"/><lb ed="R103" n="0172b16"/>众和合有六种一身和同事二语和同默三意和同 <lb ed="X" n="0178a02"/><lb ed="R103" n="0172b17"/>忍四戒和同修五见和同解六利和同均紊运切乱 <lb ed="X" n="0178a03"/><lb ed="R103" n="0172b18"/>也。</p><p xml:id="pX58p0178a0302" cb:place="inline">緖谓丝緖出三界之梯磴者纂要以戒定慧能出 <lb ed="X" n="0178a04"/><lb ed="R103" n="0173a01"/>欲界色界无色界疏云戒出三涂定出六欲慧出三 <lb ed="X" n="0178a05"/><lb ed="R103" n="0173a02"/>界梯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178001" n="0178001"/>喩凳自下升高也。</p><p xml:id="pX58p0178a0510" cb:place="inline">越苦海之迅航者分改变易 <lb ed="X" n="0178a06"/><lb ed="R103" n="0173a03"/>二种生死深廣如海迅疾也航亦舟也字统云单船 <lb ed="X" n="0178a07"/><lb ed="R103" n="0173a04"/>曰舟幷船曰航即两船幷载者此之一句幷次二句 <lb ed="X" n="0178a08"/><lb ed="R103" n="0173a05"/>与心经疏序大同。</p><p xml:id="pX58p0178a0808" cb:place="inline">拯物导迷莫斯为最者结歎上文 <lb ed="X" n="0178a09"/><lb ed="R103" n="0173a06"/>谓拯救导引物機迷惑莫若威仪有则为其最要然 <lb ed="X" n="0178a10"/><lb ed="R103" n="0173a07"/>领徒之士泛受则人喜陵犯严毅则物自肃然末代 <lb ed="X" n="0178a11"/><lb ed="R103" n="0173a08"/>住持宜其严而少受斯又为最矣。</p> <lb ed="X" n="0178a12"/><lb ed="R103" n="0173a09"/><p xml:id="pX58p0178a1201">但语词以由也。</p><p xml:id="pX58p0178a1207" cb:place="inline">金容匿彩下通叙去圣逾远法道不 <lb ed="X" n="0178a13"/><lb ed="R103" n="0173a10"/>行匿汝力切隐也彩即毫光故魏<anchor xml:id="nkr_note_add_0178a1301" n="0178a1301"/><anchor xml:id="beg0178a1301" n="0178a1301"/>刺<anchor xml:id="end0178a1301"/>史云玉毫收彩 <lb ed="X" n="0178a14"/><lb ed="R103" n="0173a11"/>正圣也木受绳则正后从谏则圣教者效也施而教 <lb ed="X" n="0178a15"/><lb ed="R103" n="0173a12"/>之便物自效也然有化制二焉经诠理智化教也律 <lb ed="X" n="0178a16"/><lb ed="R103" n="0173a13"/>诠德行制教也今文多明德行制教欤陵夷亦云陵 <lb ed="X" n="0178a17"/><lb ed="R103" n="0173a14"/>迟即不进貌发正云以下望高欲上成难云凌迟远 <lb ed="X" n="0178a18"/><lb ed="R103" n="0173a15"/>法师云<persName>佛</persName>法陵迟秽杂日久每一寻至慨愤盈怀<note place="inline">文出 <lb ed="X" n="0178a19"/><lb ed="R103" n="0173a16"/>答桓玄书</note>通惠传中作夷字与今文同彼云马令脱辔象 <lb ed="X" n="0178a20"/><lb ed="R103" n="0173a17"/>阙施钩不习律难调象马令教法日见陵夷。</p><p xml:id="pX58p0178a2018" cb:place="inline"><note place="inline">文出宋高僧传</note> <lb ed="X" n="0178a21"/><lb ed="R103" n="0173a18"/>传授浇讹者如神淸法师引经云若人生百岁不解 <lb ed="X" n="0178a22"/><lb ed="R103" n="0173b01"/>生灭法不如生一日而得解了之时有比丘承师误 <lb ed="X" n="0178a23"/><lb ed="R103" n="0173b02"/>训诵云若人生百岁不识水老鹤不如生一日而得 <lb ed="X" n="0178a24"/><lb ed="R103" n="0173b03"/>睹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178002" n="0178002"/>见阿难闻而歔欷<note place="inline">上虚音下希音悲歎也</note>往正彼师竟不令 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0178b" n="0178b"/> <lb ed="X" n="0178b01"/><lb ed="R103" n="0173b04"/>改且阿难圣力黨之尙然矧今之世传授浇讹余柰 <lb ed="X" n="0178b02"/><lb ed="R103" n="0173b05"/>之何师于<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b0201" n="0178b0201"/><anchor xml:id="beg0178b0201" n="0178b0201"/>己<anchor xml:id="end0178b0201"/>见者禅诠序云今时弟子彼此迷源修 <lb ed="X" n="0178b03"/><lb ed="R103" n="0173b06"/>心者以经论为别宗。</p><p xml:id="pX58p0178b0309" cb:place="inline">讲说者以禅门为别法是皆解 <lb ed="X" n="0178b04"/><lb ed="R103" n="0173b07"/>背真诠师于<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b0401" n="0178b0401"/><anchor xml:id="beg0178b0401" n="0178b0401"/>己<anchor xml:id="end0178b0401"/>见也别录云如洪州禅师云贪嗔慈 <lb ed="X" n="0178b05"/><lb ed="R103" n="0173b08"/>善皆是<persName>佛</persName>性有何别者如人但观<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178003" n="0178003"/>涅性始终无异不 <lb ed="X" n="0178b06"/><lb ed="R103" n="0173b09"/>知济舟覆舟功过悬殊夫慈善如济舟之功也贪嗔 <lb ed="X" n="0178b07"/><lb ed="R103" n="0173b10"/>如覆舟之过也。</p><p xml:id="pX58p0178b0707" cb:place="inline">彼谓皆是<persName>佛</persName>性无别者岂非师于<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b0701" n="0178b0701"/><anchor xml:id="beg0178b0701" n="0178b0701"/>己<anchor xml:id="end0178b0701"/> <lb ed="X" n="0178b08"/><lb ed="R103" n="0173b11"/>见乎致使者因他而得故名为致由前传授浇讹师 <lb ed="X" n="0178b09"/><lb ed="R103" n="0173b12"/>于<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b0901" n="0178b0901"/><anchor xml:id="beg0178b0901" n="0178b0901"/>己<anchor xml:id="end0178b0901"/>见致使教无纲纪滥挹淳流网之大绳曰纲小 <lb ed="X" n="0178b10"/><lb ed="R103" n="0173b13"/>绳曰纪滥谬也挹酌也应作淳漓即浓薄之貌谓酌 <lb ed="X" n="0178b11"/><lb ed="R103" n="0173b14"/>漓为淳以薄为浓大義于是乖矣。</p><p xml:id="pX58p0178b1114" cb:place="inline">得失齐擧妄参真 <lb ed="X" n="0178b12"/><lb ed="R103" n="0173b15"/>净者迷妄谓之失悟真谓之得今既齐同擧物其犹 <lb ed="X" n="0178b13"/><lb ed="R103" n="0173b16"/>妄秽杂于真净矣尝试论曰且夫人思善道洁<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b1301" n="0178b1301"/><anchor xml:id="beg0178b1301" n="0178b1301"/>已<anchor xml:id="end0178b1301"/>依 <lb ed="X" n="0178b14"/><lb ed="R103" n="0173b17"/>师近期于立身扬名远冀于革凡成圣发挥像教垂 <lb ed="X" n="0178b15"/><lb ed="R103" n="0173b18"/>于无穷又奚有妄秽能参真净哉。</p> <lb ed="X" n="0178b16"/><lb ed="R103" n="0174a01"/><p xml:id="pX58p0178b1601">故令初学触事成非者由其得失齐擧所以令其初 <lb ed="X" n="0178b17"/><lb ed="R103" n="0174a02"/>心学者日乖法则逢事成非向闻有西江商客赛愿 <lb ed="X" n="0178b18"/><lb ed="R103" n="0174a03"/>营斋先示文疏僧无能读者被商驱之一何可笑後 <lb ed="X" n="0178b19"/><lb ed="R103" n="0174a04"/>生闻此当寅夜攻学一则不虚受施一则覆庇群僧 <lb ed="X" n="0178b20"/><lb ed="R103" n="0174a05"/>一则扬名于四方<note place="inline">出僧史略</note>南山亦云屡有初心在道触 <lb ed="X" n="0178b21"/><lb ed="R103" n="0174a06"/>事未谙曾不寻其教章于法每缠疑网不依经论混 <lb ed="X" n="0178b22"/><lb ed="R103" n="0174a07"/>杂凡流者起信疏云大乘深旨沉贝葉而不穷群有 <lb ed="X" n="0178b23"/><lb ed="R103" n="0174a08"/>盲徒驰异路而莫反无相亦谓圣教之所不依明师 <lb ed="X" n="0178b24"/><lb ed="R103" n="0174a09"/>未曾承受所以混杂汩乱凡夫之情耳。</p><p xml:id="pX58p0178b2416" cb:place="inline">自陷陷他者 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0178c" n="0178c"/> <lb ed="X" n="0178c01"/><lb ed="R103" n="0174a10"/>如宋法豐死为不食之鬼巡寺作饿驼声以专寺任 <lb ed="X" n="0178c02"/><lb ed="R103" n="0174a11"/>刻薄故也临邛僧孙民见身如厕持钵食秽以俭岁 <lb ed="X" n="0178c03"/><lb ed="R103" n="0174a12"/>刻<g ref="#CB05054">勺</g>减粥故也。</p><p xml:id="pX58p0178c0307" cb:place="inline">智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178004" n="0178004"/>壞死作众奴以寺布借人故也圣 <lb ed="X" n="0178c04"/><lb ed="R103" n="0174a13"/>寿寺僧淸训念法花经每在送终处于行食者求酒 <lb ed="X" n="0178c05"/><lb ed="R103" n="0174a14"/>食及饱之以归一日骤无声经年不通食渐不通水 <lb ed="X" n="0178c06"/><lb ed="R103" n="0174a15"/>自去生入饿鬼也<note place="inline">上三缘出北山录皆自滔下一缘出宝公注兼滔他</note>有谓道 <lb ed="X" n="0178c07"/><lb ed="R103" n="0174a16"/>安之门人法遇领徒四百时有一僧饮酒废夕烧香 <lb ed="X" n="0178c08"/><lb ed="R103" n="0174a17"/>遇罚而不遣安闻之以筒缄杖寄遇曰此由饮酒者 <lb ed="X" n="0178c09"/><lb ed="R103" n="0174a18"/>也我训不勤远贻忧赐乃集众命维那行杖至三因 <lb ed="X" n="0178c10"/><lb ed="R103" n="0174b01"/>立下自咎此亦自陷陷他也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178005" n="0178005"/>人安有言曰汝曹若能 <lb ed="X" n="0178c11"/><lb ed="R103" n="0174b02"/>修身践言愼终如始勤尔学问愼尔行藏避恶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178006" n="0178006"/>支如 <lb ed="X" n="0178c12"/><lb ed="R103" n="0174b03"/>避虎狼事良朋如事父母顾言行而礭乎不拔处贫 <lb ed="X" n="0178c13"/><lb ed="R103" n="0174b04"/>病而乐以忘忧自然与祸斯违于福斯会慕雪山之 <lb ed="X" n="0178c14"/><lb ed="R103" n="0174b05"/>求法学善财之寻师智足以照惑慈足以摄人此又 <lb ed="X" n="0178c15"/><lb ed="R103" n="0174b06"/>自利利他也。</p> <lb ed="X" n="0178c16"/><lb ed="R103" n="0174b07"/><p xml:id="pX58p0178c1601">瑜伽此翻相应大沉谓昏沉也小浮谓掉擧也宝藏 <lb ed="X" n="0178c17"/><lb ed="R103" n="0174b08"/>论云夫入道之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178007" n="0178007"/>遥内虚外净其意不沉其心不浮不 <lb ed="X" n="0178c18"/><lb ed="R103" n="0174b09"/>出不入湛寂自如常住正念一句文连上下谓以观 <lb ed="X" n="0178c19"/><lb ed="R103" n="0174b10"/>破昏沉以止破掉擧止观双运永離二过即常住正 <lb ed="X" n="0178c20"/><lb ed="R103" n="0174b11"/>念此文连上也又常住正念根本眷属即文连下也 <lb ed="X" n="0178c21"/><lb ed="R103" n="0174b12"/>小乘四重为根本馀篇皆眷属大乘根本眷属次文 <lb ed="X" n="0178c22"/><lb ed="R103" n="0174b13"/>示之或可定共是戒眷属定共戒者依定心发不复 <lb ed="X" n="0178c23"/><lb ed="R103" n="0174b14"/>起恶助于律仪道共戒者道即慧也依分别发拣择 <lb ed="X" n="0178c24"/><lb ed="R103" n="0174b15"/>善恶防发功强正资摄善兼助律仪由是定道俱名 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0179a" n="0179a"/> <lb ed="X" n="0179a01"/><lb ed="R103" n="0174b16"/>戒也。</p><p xml:id="pX58p0179a0103" cb:place="inline">净修梵行通结上文花严经即晋经贤首品梵 <lb ed="X" n="0179a02"/><lb ed="R103" n="0174b17"/>网者即大乘菩萨戒吾祖贤首有疏具明十重四十 <lb ed="X" n="0179a03"/><lb ed="R103" n="0174b18"/>八轻此以十重为根本四十八轻为眷属余昔领众 <lb ed="X" n="0179a04"/><lb ed="R103" n="0175a01"/>靑憞梵刹每于半月差僧诵十重戒盖遵<persName>佛</persName>祖之遗 <lb ed="X" n="0179a05"/><lb ed="R103" n="0175a02"/>笵也尝观灵庾集引掉群南有<name role="" type="person">灵鹫山</name>大长老律师 <lb ed="X" n="0179a06"/><lb ed="R103" n="0175a03"/>胡民领徒而夏安居说戒夜人数则定筹数每过众 <lb ed="X" n="0179a07"/><lb ed="R103" n="0175a04"/>莫识其然夏既末二三胡沙门出山至路<g ref="#CB17224">󴍈</g>与穑人 <lb ed="X" n="0179a08"/><lb ed="R103" n="0175a05"/>挥手根别律师闻而奔走其徒四驰其去则不远然 <lb ed="X" n="0179a09"/><lb ed="R103" n="0175a06"/>而莫得见之矣入大乘论云<name role="" type="person">宾头卢</name>罗睺罗等一十 <lb ed="X" n="0179a10"/><lb ed="R103" n="0175a07"/>六大阿罗汉恭承遗顾遊行人里是以僧居每于说 <lb ed="X" n="0179a11"/><lb ed="R103" n="0175a08"/>戒解夏日不得不淸严法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0179001" n="0179001"/>字整众翼翼俨若在乎圣 <lb ed="X" n="0179a12"/><lb ed="R103" n="0175a09"/>人之前也。</p><p xml:id="pX58p0179a1205" cb:place="inline">体无毁禁者彼论云以知法唯无染離五 <lb ed="X" n="0179a13"/><lb ed="R103" n="0175a10"/>欲过故即此文体无毁禁。</p><p xml:id="pX58p0179a1311" cb:place="inline">所谓下具足应云不杀不 <lb ed="X" n="0179a14"/><lb ed="R103" n="0175a11"/>盗不婬不两舌不恶口不妄言不绮语远離贪嫉欺 <lb ed="X" n="0179a15"/><lb ed="R103" n="0175a12"/>诈<anchor xml:id="nkr_note_add_0179a1501" n="0179a1501"/><anchor xml:id="beg0179a1501" n="0179a1501"/>谄<anchor xml:id="end0179a1501"/>曲嗔恚邪见彼疏释云即摄律仪戒也。</p> <lb ed="X" n="0179a16"/><lb ed="R103" n="0175a13"/><p xml:id="pX58p0179a1601">亦应下至所制禁戒即摄善法戒。</p><p xml:id="pX58p0179a1614" cb:place="inline">愦闹上告内切下 <lb ed="X" n="0179a17"/><lb ed="R103" n="0175a14"/>女教切。</p><p xml:id="pX58p0179a1704" cb:place="inline">常护下至妄起罪过即摄众生戒也准上论 <lb ed="X" n="0179a18"/><lb ed="R103" n="0175a15"/>文等虽通摄前出生无尽遍等文此乃起信发心之 <lb ed="X" n="0179a19"/><lb ed="R103" n="0175a16"/>相问答除疑之辞乃至次文喩合二科皆彼论势但 <lb ed="X" n="0179a20"/><lb ed="R103" n="0175a17"/>彼廣此略。</p> <lb ed="X" n="0179a21"/><lb ed="R103" n="0175a18"/><p xml:id="pX58p0179a2101">摩尼此翻離垢言此宝光净不为垢秽所染又翻增 <lb ed="X" n="0179a22"/><lb ed="R103" n="0175b01"/>长谓有此宝必增长威德也应法师云摩尼谓之总 <lb ed="X" n="0179a23"/><lb ed="R103" n="0175b02"/>名有云或山或海之珠圭峰谓摩尼珠中必无黑等 <lb ed="X" n="0179a24"/><lb ed="R103" n="0175b03"/>色是也。</p> <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0179b" n="0179b"/> <lb ed="X" n="0179b01"/><lb ed="R103" n="0175b04"/><p xml:id="pX58p0179b0101">五众者一比丘众二比丘尼众三式叉摩那众<note place="inline">此云学法 <lb ed="X" n="0179b02"/><lb ed="R103" n="0175b05"/>先学本法後受尼戒</note>四沙弥众<note place="inline">此云息慈息灭染情慈爱众生</note>五沙弥尼众。</p><p xml:id="pX58p0179b0230" cb:place="inline">在 <lb ed="X" n="0179b03"/><lb ed="R103" n="0175b06"/>家身缠俗网者涅槃经云在家迫逼犹如牢狱出家 <lb ed="X" n="0179b04"/><lb ed="R103" n="0175b07"/>虚旷犹如虚空。</p> <lb ed="X" n="0179b05"/><lb ed="R103" n="0175b08"/><p xml:id="pX58p0179b0501">自有严科者即篇聚也篇谓五篇初波罗夷二僧伽 <lb ed="X" n="0179b06"/><lb ed="R103" n="0175b09"/>婆尸娑三波逸提四波罗提提舍尼五突吉罗聚谓 <lb ed="X" n="0179b07"/><lb ed="R103" n="0175b10"/>六七于五篇中加偷兰遮名为六聚开突吉罗为二 <lb ed="X" n="0179b08"/><lb ed="R103" n="0175b11"/>谓之七聚若翻梵从华廣在律宗略如令摸钞然则 <lb ed="X" n="0179b09"/><lb ed="R103" n="0175b12"/>受三皈持五戒而出苦海趣涅槃者约始修终证之 <lb ed="X" n="0179b10"/><lb ed="R103" n="0175b13"/>言故古诗云方知万里水初发滥觞源此言虽近可 <lb ed="X" n="0179b11"/><lb ed="R103" n="0175b14"/>以例远。</p><p xml:id="pX58p0179b1104" cb:place="inline">毘尼亦云毘奈耶正翻调伏调谓调练三业 <lb ed="X" n="0179b12"/><lb ed="R103" n="0175b15"/>伏谓制伏过非。</p><p xml:id="pX58p0179b1207" cb:place="inline"><note place="inline">身三等</note>七众于前五众加优婆塞优婆 <lb ed="X" n="0179b13"/><lb ed="R103" n="0175b16"/>夷二众耳。</p><p xml:id="pX58p0179b1305" cb:place="inline">万善借此而生者万善即万行此之一字 <lb ed="X" n="0179b14"/><lb ed="R103" n="0175b17"/>指三皈五戒言万行藉三皈五戒而生也。</p><p xml:id="pX58p0179b1417" cb:place="inline">实<persName>佛</persName>法之 <lb ed="X" n="0179b15"/><lb ed="R103" n="0175b18"/>平地者经云戒如平地众善由生又地有生成荷载 <lb ed="X" n="0179b16"/><lb ed="R103" n="0176a01"/>之義谓十地圣人修生万德厚载恒然故云平地。</p> <lb ed="X" n="0179b17"/><lb ed="R103" n="0176a02"/><p xml:id="pX58p0179b1701">尸罗此云净戒标次文戒为定体也。</p><p xml:id="pX58p0179b1715" cb:place="inline">三昧此云正思 <lb ed="X" n="0179b18"/><lb ed="R103" n="0176a03"/>起下句慧为定用也故其三学皆一乘别教此文四 <lb ed="X" n="0179b19"/><lb ed="R103" n="0176a04"/>种行德即戒学次入五止即定学後起六观即慧学 <lb ed="X" n="0179b20"/><lb ed="R103" n="0176a05"/>故大疏序云寻斯玄旨却览馀经其犹杲日丽天夺 <lb ed="X" n="0179b21"/><lb ed="R103" n="0176a06"/>众景之耀良在此矣。</p><p xml:id="pX58p0179b2109" cb:place="inline">若夫一乘同教三学者戒学有 <lb ed="X" n="0179b22"/><lb ed="R103" n="0176a07"/>三一摄律仪戒二摄善法戒三摄众生戒定学有三 <lb ed="X" n="0179b23"/><lb ed="R103" n="0176a08"/>一安住定二引起定三办事定慧学有三一人空慧 <lb ed="X" n="0179b24"/><lb ed="R103" n="0176a09"/>二法空慧三俱空慧廣辨三九如永嘉奢摩他篇然 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0179c" n="0179c"/> <lb ed="X" n="0179c01"/><lb ed="R103" n="0176a10"/>始教三学与其同教但即不即为异小乘三学即持 <lb ed="X" n="0179c02"/><lb ed="R103" n="0176a11"/>五篇净戒修九次第定发人空浅慧三学圆备即证 <lb ed="X" n="0179c03"/><lb ed="R103" n="0176a12"/>菩提与大宋僧传引论证三菩提其文稍同彼云戒 <lb ed="X" n="0179c04"/><lb ed="R103" n="0176a13"/>如捉贼善擒制也定如缚贼用機械也慧如杀贼淸 <lb ed="X" n="0179c05"/><lb ed="R103" n="0176a14"/>道路也以此成功立效克取空尽三菩提者决达淸 <lb ed="X" n="0179c06"/><lb ed="R103" n="0176a15"/>静之域也。</p><p xml:id="pX58p0179c0605" cb:place="inline">四分者业疏序云據说之章段也若约六 <lb ed="X" n="0179c07"/><lb ed="R103" n="0176a16"/>十卷收之即大僧戒本二十卷为初分。</p><p xml:id="pX58p0179c0716" cb:place="inline">尼律下十五 <lb ed="X" n="0179c08"/><lb ed="R103" n="0176a17"/>卷为第二分安居法下十四卷为第三分房舍法下 <lb ed="X" n="0179c09"/><lb ed="R103" n="0176a18"/>十一卷为第四分怨家有二<note place="inline">怨与冤音義同</note>一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0179002" n="0179002"/>欠命负财二 <lb ed="X" n="0179c10"/><lb ed="R103" n="0176b01"/>天魔外道以戒净故彼无所为故云不能近也。</p><p xml:id="pX58p0179c1019" cb:place="inline">被诃 <lb ed="X" n="0179c11"/><lb ed="R103" n="0176b02"/>者如六群比丘屡有所犯多被居士擧过讥诃遂往 <lb ed="X" n="0179c12"/><lb ed="R103" n="0176b03"/>白<persName>佛</persName><persName>佛</persName>乃集众种种诃责。</p> <lb ed="X" n="0179c13"/><lb ed="R103" n="0176b04"/><p xml:id="pX58p0179c1301">三柔和质直德中文有三对初悲智真俗对约无住 <lb ed="X" n="0179c14"/><lb ed="R103" n="0176b05"/>行二不变随缘对约净缘起三去惑就理对唯辨柔 <lb ed="X" n="0179c15"/><lb ed="R103" n="0176b06"/>和二字柔则伏灭烦恼者此有二位制伏烦恼位处 <lb ed="X" n="0179c16"/><lb ed="R103" n="0176b07"/>三贤断灭烦恼位居十圣。</p><p xml:id="pX58p0179c1611" cb:place="inline">和则顺理修行亦有二義 <lb ed="X" n="0179c17"/><lb ed="R103" n="0176b08"/>一事和见鬥诤人谏劝令捨不自称誉卑逊敬物二 <lb ed="X" n="0179c18"/><lb ed="R103" n="0176b09"/>理和见退菩提心人慇勤劝进善能分别菩提烦恼 <lb ed="X" n="0179c19"/><lb ed="R103" n="0176b10"/>平等一相。</p> <lb ed="X" n="0179c20"/><lb ed="R103" n="0176b11"/><p xml:id="pX58p0179c2001">言行相符者言以顾乎行行以顾乎言即如说而行 <lb ed="X" n="0179c21"/><lb ed="R103" n="0176b12"/>也儒典等云先行其言而从之又曰言笃信行笃敬 <lb ed="X" n="0179c22"/><lb ed="R103" n="0176b13"/>言行君子之枢機也寄语来者愿以言行拳拳介怀。</p> <lb ed="X" n="0179c23"/><lb ed="R103" n="0176b14"/><p xml:id="pX58p0179c2301">但为正业调生者但独正圣也言独为圣教事业调 <lb ed="X" n="0179c24"/><lb ed="R103" n="0176b15"/>伏众生也又正业自行也调生利他也谓质直者但 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0180a" n="0180a"/> <lb ed="X" n="0180a01"/><lb ed="R103" n="0176b16"/>有所为或语默或出处皆不失正行业用然後可以 <lb ed="X" n="0180a02"/><lb ed="R103" n="0176b17"/>调伏群生也为字通去平二声初解去呼次解平呼 <lb ed="X" n="0180a03"/><lb ed="R103" n="0176b18"/>又前文一对唯辨柔和此文唯明质直故曰下总前 <lb ed="X" n="0180a04"/><lb ed="R103" n="0177a01"/>结名。</p> <lb ed="X" n="0180a05"/><lb ed="R103" n="0177a02"/><p xml:id="pX58p0180a0501">四普代众生受苦德文有三聚净戒廣利群生即摄 <lb ed="X" n="0180a06"/><lb ed="R103" n="0177a03"/>有情戒普令断恶即摄律仪戒备修万行即摄善法 <lb ed="X" n="0180a07"/><lb ed="R103" n="0177a04"/>戒速证菩提即三聚果其中冤亲平等即不生憎爱 <lb ed="X" n="0180a08"/><lb ed="R103" n="0177a05"/>也。</p><p xml:id="pX58p0180a0802" cb:place="inline">救赎一切受苦众生者大经云菩萨见有狱囚五 <lb ed="X" n="0180a09"/><lb ed="R103" n="0177a06"/>处被缚受诸苦毒或以刀屠割或以火焚烧菩萨见 <lb ed="X" n="0180a10"/><lb ed="R103" n="0177a07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0180a1001" n="0180a1001"/><anchor xml:id="beg0180a1001" n="0180a1001"/>已<anchor xml:id="end0180a1001"/>语主者言如是等苦可以与我设过彼苦阿僧祇 <lb ed="X" n="0180a11"/><lb ed="R103" n="0177a08"/>倍我亦当受令彼解脱故上句云以身为质。</p><p xml:id="pX58p0180a1118" cb:place="inline"><note place="inline">质犹当也如燕 <lb ed="X" n="0180a12"/><lb ed="R103" n="0177a09"/>太子丹质于秦</note>不希望毛发报恩之心者经次文云我为救 <lb ed="X" n="0180a13"/><lb ed="R103" n="0177a10"/>护一切众生发一切智菩提心故若望报恩则同佣 <lb ed="X" n="0180a14"/><lb ed="R103" n="0177a11"/>作。</p> <lb ed="X" n="0180a15"/><lb ed="R103" n="0177a12"/><p xml:id="pX58p0180a1501">花严下即<name role="" type="person">华藏世界</name>品普贤菩萨重颂因相疏释云 <lb ed="X" n="0180a16"/><lb ed="R103" n="0177a13"/>辨因招果也。</p> <lb ed="X" n="0180a17"/><lb ed="R103" n="0177a14"/><p xml:id="pX58p0180a1701">念念迁流名之为苦者即三苦中行苦也。</p><p xml:id="pX58p0180a1717" cb:place="inline">了蕴空寂 <lb ed="X" n="0180a18"/><lb ed="R103" n="0177a15"/>下谓了悟五蕴犹如聚沫浮泡阳焰芭蕉幻化故经 <lb ed="X" n="0180a19"/><lb ed="R103" n="0177a16"/>云一切诸法性本自空故云自性本无也。</p> <lb ed="X" n="0180a20"/><lb ed="R103" n="0177a17"/><p xml:id="pX58p0180a2001">问意谓众生数量无边何以菩萨一人而能普代耶。</p> <lb ed="X" n="0180a21"/><lb ed="R103" n="0177a18"/><p xml:id="pX58p0180a2101">答中大悲方便力出代苦之由也。</p><p xml:id="pX58p0180a2114" cb:place="inline">不了业体从妄而 <lb ed="X" n="0180a22"/><lb ed="R103" n="0177b01"/>生者行愿经云若此恶业有体相者尽虚空界不能 <lb ed="X" n="0180a23"/><lb ed="R103" n="0177b02"/>容受故云从妄而生也教令修止观即起下文五止 <lb ed="X" n="0180a24"/><lb ed="R103" n="0177b03"/>六观之张本也。</p><p xml:id="pX58p0180a2407" cb:place="inline">因果丧亡等谓因亡即无业果丧即 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0180b" n="0180b"/> <lb ed="X" n="0180b01"/><lb ed="R103" n="0177b04"/>无苦。</p><p xml:id="pX58p0180b0103" cb:place="inline">于不坚坚觉者不坚即五蕴觉犹执也即前云 <lb ed="X" n="0180b02"/><lb ed="R103" n="0177b05"/>妄执迁流也谓五蕴不坚实众生执坚实故次句云 <lb ed="X" n="0180b03"/><lb ed="R103" n="0177b06"/>深住于顚倒也。</p><p xml:id="pX58p0180b0307" cb:place="inline">離烦恼者烦恼即根本烦恼所恼即 <lb ed="X" n="0180b04"/><lb ed="R103" n="0177b07"/>随烦恼根随皆離即得最上菩提故圆觉云離幻即 <lb ed="X" n="0180b05"/><lb ed="R103" n="0177b08"/>觉以菩提翻觉耳。</p> <lb ed="X" n="0180b06"/><lb ed="R103" n="0177b09"/><p xml:id="pX58p0180b0601">五止中性相俱泯者相泯释当相即空性泯释相尽 <lb ed="X" n="0180b07"/><lb ed="R103" n="0177b10"/>心澄体周法界谓绝诸对待也。</p><p xml:id="pX58p0180b0713" cb:place="inline">入无入相下谓无能 <lb ed="X" n="0180b08"/><lb ed="R103" n="0177b11"/>入所入之相名为真入即同淸凉云冥于心体曰入 <lb ed="X" n="0180b09"/><lb ed="R103" n="0177b12"/>花严下晋经宝王性起品文<persName>如来</persName>深境界其量等虚 <lb ed="X" n="0180b10"/><lb ed="R103" n="0177b13"/>空谓寂寥虚旷冲深包博也。</p><p xml:id="pX58p0180b1012" cb:place="inline">一切众生入而实无所 <lb ed="X" n="0180b11"/><lb ed="R103" n="0177b14"/>入谓总赅万有即是一心也。</p> <lb ed="X" n="0180b12"/><lb ed="R103" n="0177b15"/><p xml:id="pX58p0180b1201">入诸无相定即观之止也。</p><p xml:id="pX58p0180b1211" cb:place="inline">见诸法寂静即止之观。</p><p xml:id="pX58p0180b1220" cb:place="inline">常 <lb ed="X" n="0180b13"/><lb ed="R103" n="0177b16"/>入平等故谓不取真不弃假也。</p><p xml:id="pX58p0180b1313" cb:place="inline">敬礼无所观谓灵明 <lb ed="X" n="0180b14"/><lb ed="R103" n="0177b17"/>性体一相无相也又尙无能礼之凡岂存所礼之圣 <lb ed="X" n="0180b15"/><lb ed="R103" n="0177b18"/>故圆觉疏第七实相礼云若内若外若凡若<persName>佛</persName>同一 <lb ed="X" n="0180b16"/><lb ed="R103" n="0178a01"/>实相以文殊云不生不灭故敬礼无所观钞释云入 <lb ed="X" n="0180b17"/><lb ed="R103" n="0178a02"/><persName>佛</persName>境界经中文也上之三句亦取圆觉疏意以一心 <lb ed="X" n="0180b18"/><lb ed="R103" n="0178a03"/>三观释之一切众生无不在<persName>如来</persName>境界中者大疏云 <lb ed="X" n="0180b19"/><lb ed="R103" n="0178a04"/>凡厥生灵皆含<persName>佛</persName>智更无可入者净名谓众生即寂 <lb ed="X" n="0180b20"/><lb ed="R103" n="0178a05"/>灭相不复更灭此同淸凉云入者了悟解达之名也。</p> <lb ed="X" n="0180b21"/><lb ed="R103" n="0178a06"/><p xml:id="pX58p0180b2101">如人迷下擧喩合法二科皆用起信会相入实依觉 <lb ed="X" n="0180b22"/><lb ed="R103" n="0178a07"/>成迷二段论意今亦依彼释之论曰如人迷故谓东 <lb ed="X" n="0180b23"/><lb ed="R103" n="0178a08"/>为西方实不转即会相入实也西即是东更无别东 <lb ed="X" n="0180b24"/><lb ed="R103" n="0178a09"/>论云若離于方则无有迷即依觉成迷也。</p><p xml:id="pX58p0180b2417" cb:place="inline">众生迷故 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0180c" n="0180c"/> <lb ed="X" n="0180c01"/><lb ed="R103" n="0178a10"/>下论云众生亦尔无明迷故谓之动念心实不动即 <lb ed="X" n="0180c02"/><lb ed="R103" n="0178a11"/>会相入实也。</p><p xml:id="pX58p0180c0206" cb:place="inline">妄即是真更无别真论云若離觉性则 <lb ed="X" n="0180c03"/><lb ed="R103" n="0178a12"/>无有迷即依觉成迷也。</p><p xml:id="pX58p0180c0310" cb:place="inline">入与不入者言入约迷不入 <lb ed="X" n="0180c04"/><lb ed="R103" n="0178a13"/>约悟一心法界无众生迷无诸<persName>佛</persName>悟故云本来平等 <lb ed="X" n="0180c05"/><lb ed="R103" n="0178a14"/>经云平等真法界<persName>佛</persName>不度众生良有由矣。</p><p xml:id="pX58p0180c0517" cb:place="inline">起信下義 <lb ed="X" n="0180c06"/><lb ed="R103" n="0178a15"/>涉两处论文一心源无念二方便正观论云若有众 <lb ed="X" n="0180c07"/><lb ed="R103" n="0178a16"/>生能观无念者则为向<persName>佛</persName>智即心源无念也论又谓 <lb ed="X" n="0180c08"/><lb ed="R103" n="0178a17"/>若能观察知心无念即得随顺入真如门即方便正 <lb ed="X" n="0180c09"/><lb ed="R103" n="0178a18"/>观矣然观中前後引论義涉两处文势皆然。</p> <lb ed="X" n="0180c10"/><lb ed="R103" n="0178b01"/><p xml:id="pX58p0180c1001">一照法淸虚離缘止中谓真谛下释照法真俗下释 <lb ed="X" n="0180c11"/><lb ed="R103" n="0178b02"/>淸虚能缘下释離缘心境不拘体融虚廓正示止门 <lb ed="X" n="0180c12"/><lb ed="R103" n="0178b03"/>若发文驾義讲者委陈下文多尔寻之自晓。</p><p xml:id="pX58p0180c1218" cb:place="inline">维摩下 <lb ed="X" n="0180c13"/><lb ed="R103" n="0178b04"/>即净名居士斥目连章彼云夫说法者当如法说法 <lb ed="X" n="0180c14"/><lb ed="R103" n="0178b05"/>无众生離众生垢故乃至法不属因不在缘故然则 <lb ed="X" n="0180c15"/><lb ed="R103" n="0178b06"/>推析因缘盖就观门辨之今造诣止门故因缘双不 <lb ed="X" n="0180c16"/><lb ed="R103" n="0178b07"/>也。</p> <lb ed="X" n="0180c17"/><lb ed="R103" n="0178b08"/><p xml:id="pX58p0180c1701">二观人寂泊绝欲止中谓五蕴和合名之为人蕴无 <lb ed="X" n="0180c18"/><lb ed="R103" n="0178b09"/>主宰谓之寂泊绝欲者不执五蕴法也前文谓初止 <lb ed="X" n="0180c19"/><lb ed="R103" n="0178b10"/>照法正显法空此文观人兼明人空盖谓此也。</p> <lb ed="X" n="0180c20"/><lb ed="R103" n="0178b11"/><p xml:id="pX58p0180c2001">三性起繁兴止中真如之法法尔随缘通释性起繁 <lb ed="X" n="0180c21"/><lb ed="R103" n="0178b12"/>兴。</p><p xml:id="pX58p0180c2102" cb:place="inline">万法俱兴法尔归性别释止義。</p><p xml:id="pX58p0180c2114" cb:place="inline">从无住本立一切 <lb ed="X" n="0180c22"/><lb ed="R103" n="0178b13"/>法者文含二意一证依体起用名为性起二证真如 <lb ed="X" n="0180c23"/><lb ed="R103" n="0178b14"/>之法法尔随缘天台释云即是世间出世间有为无 <lb ed="X" n="0180c24"/><lb ed="R103" n="0178b15"/>为一切诸法皆从无住本立廣释如彼要其所归不 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0181a" n="0181a"/> <lb ed="X" n="0181a01"/><lb ed="R103" n="0178b16"/>出性起。</p> <lb ed="X" n="0181a02"/><lb ed="R103" n="0178b17"/><p xml:id="pX58p0181a0201">四定光显现止中有本作锭锭即灯也今云定光法 <lb ed="X" n="0181a03"/><lb ed="R103" n="0178b18"/>喩齐擧谓定能发慧犹灯现光。</p><p xml:id="pX58p0181a0313" cb:place="inline">白净宝网下晋经云 <lb ed="X" n="0181a04"/><lb ed="R103" n="0179a01"/>白净宝网转轮王新经随好光明功德品云金网转 <lb ed="X" n="0181a05"/><lb ed="R103" n="0179a02"/>轮王疏释云彼白净宝但是所等则金网无失若取 <lb ed="X" n="0181a06"/><lb ed="R103" n="0179a03"/>十地为淸净金网正同璎珞经中以无畏珠宝而为 <lb ed="X" n="0181a07"/><lb ed="R103" n="0179a04"/>轮相新旧二经幷无万字谓<persName>佛</persName><g ref="#CB05577">胸</g>前作此字卍音万 <lb ed="X" n="0181a08"/><lb ed="R103" n="0179a05"/>以表因人位极智周具万德耳。</p><p xml:id="pX58p0181a0813" cb:place="inline">体性明彻释定光十 <lb ed="X" n="0181a09"/><lb ed="R103" n="0179a06"/>方齐照释显现。</p><p xml:id="pX58p0181a0907" cb:place="inline">无思成事释无念也。</p><p xml:id="pX58p0181a0915" cb:place="inline">虽现奇功心无 <lb ed="X" n="0181a10"/><lb ed="R103" n="0179a07"/>念虑克示正義然以十地菩萨示初心修止者擧果 <lb ed="X" n="0181a11"/><lb ed="R103" n="0179a08"/>该因也次文以众生入此大止妙观即擧因摄果也 <lb ed="X" n="0181a12"/><lb ed="R103" n="0179a09"/>下文谓初心正觉摄多生于刹那十信道圆一念该 <lb ed="X" n="0181a13"/><lb ed="R103" n="0179a10"/>于<persName>佛</persName>地皆明因果交彻。</p><p xml:id="pX58p0181a1310" cb:place="inline">七宝者一女宝二轮宝三珠 <lb ed="X" n="0181a14"/><lb ed="R103" n="0179a11"/>宝四兵宝五脏宝六象宝七马宝业性亦如是者随 <lb ed="X" n="0181a15"/><lb ed="R103" n="0179a12"/>好品中观诸业性非十方来止住于心从顚倒生亦 <lb ed="X" n="0181a16"/><lb ed="R103" n="0179a13"/>来处不可得也此文业性通诸善业。</p><p xml:id="pX58p0181a1615" cb:place="inline">不为二乘下大 <lb ed="X" n="0181a17"/><lb ed="R103" n="0179a14"/>经云譬如日天子出现世间不以<name role="" type="person">阎浮提</name>树崇巖<g ref="#CB15035">邃</g> <lb ed="X" n="0181a18"/><lb ed="R103" n="0179a15"/>谷尘雾烟雲之所覆故隐而不现即喩此修止菩萨 <lb ed="X" n="0181a19"/><lb ed="R103" n="0179a16"/>不为二乘偏真外道邪见尘雾烟雲之所障蔽也。</p> <lb ed="X" n="0181a20"/><lb ed="R103" n="0179a17"/><p xml:id="pX58p0181a2001">五理事玄通止中<g ref="#CB28575">互</g>隐<g ref="#CB28575">互</g>显者由幻相之事显则理 <lb ed="X" n="0181a21"/><lb ed="R103" n="0179a18"/>隐也无性之理显则事隐也无性谓无质碍之性也。</p> <lb ed="X" n="0181a22"/><lb ed="R103" n="0179b01"/><p xml:id="pX58p0181a2201"><g ref="#CB28575">互</g>存<g ref="#CB28575">互</g>夺者由理存故夺事则理彻于事也事存故 <lb ed="X" n="0181a23"/><lb ed="R103" n="0179b02"/>夺理即事彻于理也。</p><p xml:id="pX58p0181a2309" cb:place="inline">体周法界理玄也万行纷然事 <lb ed="X" n="0181a24"/><lb ed="R103" n="0179b03"/>玄也。</p><p xml:id="pX58p0181a2403" cb:place="inline">悲智双融明其通義性相俱泯克示止门。</p> <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0181b" n="0181b"/> <lb ed="X" n="0181b01"/><lb ed="R103" n="0179b04"/><p xml:id="pX58p0181b0101">六观中问准上義理即一体二用三遍四德然此叙 <lb ed="X" n="0181b02"/><lb ed="R103" n="0179b05"/>義双问不于入五止前发问者谓前文通叙入義<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b0201" n="0181b0201"/><anchor xml:id="beg0181b0201" n="0181b0201"/>已<anchor xml:id="end0181b0201"/> <lb ed="X" n="0181b03"/><lb ed="R103" n="0179b06"/>引起信为标準今就起六观前为问盖引教双答幷 <lb ed="X" n="0181b04"/><lb ed="R103" n="0179b07"/>通後学妨亦导起信之文意明始自一体终乎六观 <lb ed="X" n="0181b05"/><lb ed="R103" n="0179b08"/>皆凭<name role="" type="person">马鸣</name>奥旨欲使学者推论明观虚<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b0501" n="0181b0501"/><anchor xml:id="beg0181b0501" n="0181b0501"/>己<anchor xml:id="end0181b0501"/>求宗无取 <lb ed="X" n="0181b06"/><lb ed="R103" n="0179b09"/>未习答中即起信对障明俱之文今依彼疏正兼二 <lb ed="X" n="0181b07"/><lb ed="R103" n="0179b10"/>过释之对治凡夫住著世间<note place="inline">即正治凡夫人法二执贪乐世间也</note>能捨 <lb ed="X" n="0181b08"/><lb ed="R103" n="0179b11"/>二乘怯弱之见<note place="inline">即兼治二乘执五蕴法见苦生怖也</note>对治二乘不起大 <lb ed="X" n="0181b09"/><lb ed="R103" n="0179b12"/>悲狭劣之过<note place="inline">即正治二乘狭劣之心令观众生起于大悲也</note>远離凡夫不修 <lb ed="X" n="0181b10"/><lb ed="R103" n="0179b13"/>善根。</p><p xml:id="pX58p0181b1003" cb:place="inline"><note place="inline">即兼治凡夫懈怠之心令观无常策修善行</note>花严下即出现品释悲 <lb ed="X" n="0181b11"/><lb ed="R103" n="0179b14"/>智无碍行金翅闢海喩也善见云迦楼罗者能<g ref="#CB10437">啄</g>破 <lb ed="X" n="0181b12"/><lb ed="R103" n="0179b15"/>三千寻围即金翅鸟也如经说化生金翅鸟能食四 <lb ed="X" n="0181b13"/><lb ed="R103" n="0179b16"/>生龙大止妙观者大经云禅定持心常一缘<note place="inline">止即妙观</note>智 <lb ed="X" n="0181b14"/><lb ed="R103" n="0179b17"/>慧了境常三昧<note place="inline">观即大止</note>远公禅经序云禅非智无以穷 <lb ed="X" n="0181b15"/><lb ed="R103" n="0179b18"/>其寂<note place="inline">观即大止</note>智非禅无以深其照<note place="inline">止即妙观</note>而搏取之喩即 <lb ed="X" n="0181b16"/><lb ed="R103" n="0180a01"/>智之悲也而为两翅翅即翼也止观相须如鸟两翼 <lb ed="X" n="0181b17"/><lb ed="R103" n="0180a02"/>车之二轮二轮不具则无运载之功一翼若阙则无 <lb ed="X" n="0181b18"/><lb ed="R103" n="0180a03"/>凌虚之势。</p> <lb ed="X" n="0181b19"/><lb ed="R103" n="0180a04"/><p xml:id="pX58p0181b1901">若修下明修止方便略引疏註之。</p><p xml:id="pX58p0181b1914" cb:place="inline">住于静处<note place="inline">具有五缘一闲 <lb ed="X" n="0181b20"/><lb ed="R103" n="0180a05"/>居静处二持戒淸净三衣食具足四得善知识五息诸缘务今但擧初故云静处</note>端坐<note place="inline">调身也正 <lb ed="X" n="0181b21"/><lb ed="R103" n="0180a06"/>身端直不低不昂不偏不邪正面而住</note>正意<note place="inline">调心也意欲令其观心与理相应自度度他至无上 <lb ed="X" n="0181b22"/><lb ed="R103" n="0180a07"/>道</note>不依气息<note place="inline">数息观境</note>不依形<note place="inline">骨璅等</note>色<note place="inline">靑黄赤白四相</note>不依于空 <lb ed="X" n="0181b23"/><lb ed="R103" n="0180a08"/>不依地水火风<note place="inline">空等五相皆是事定所缘之境</note>乃至不依见闻觉知 <lb ed="X" n="0181b24"/><lb ed="R103" n="0180a09"/><note place="inline">见闻等是散心时所取六尘不复托缘故言不依</note>一切诸想随念皆除<note place="inline">除前诸境 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0181c" n="0181c"/> <lb ed="X" n="0181c01"/><lb ed="R103" n="0180a10"/>更有馀心皆亦遣之</note>亦遣除想<note place="inline">所遣既亡能遣不立</note>以一切法本来无想 <lb ed="X" n="0181c02"/><lb ed="R103" n="0180a11"/><note place="inline">欲顺于法性故能所皆不存</note>念念不生念念不灭<note place="inline">释成无想所以此乃即生无生 <lb ed="X" n="0181c03"/><lb ed="R103" n="0180a12"/>即灭无灭</note>亦不随心外念境界<note place="inline">若心外有实境心缘此境时抑令不缘不可得故</note> <lb ed="X" n="0181c04"/><lb ed="R103" n="0180a13"/>然後以心除心<note place="inline">论中无然字今既心外无尘即所取无相其能取自然不生何劳後心方 <lb ed="X" n="0181c05"/><lb ed="R103" n="0180a14"/>更除耶</note>心若驰散即当摄束令归正念<note place="inline">论中即云住于正念初习驰散 <lb ed="X" n="0181c06"/><lb ed="R103" n="0180a15"/>故摄令住正</note>常勤正念唯心识观<note place="inline">论中即云是正念者当知唯心无外境界文虽 <lb ed="X" n="0181c07"/><lb ed="R103" n="0180a16"/>有异厥旨大同</note>一切魔境自然远離。</p><p xml:id="pX58p0181c0715" cb:place="inline"><note place="inline">以此唯心非彼所知故此是通遣之法故云远 <lb ed="X" n="0181c08"/><lb ed="R103" n="0180a17"/>離</note>邪正未分者起信疏依古德略以三法验之一以 <lb ed="X" n="0181c09"/><lb ed="R103" n="0180a18"/>定研磨二依本修治三智慧观察如经言欲知真金 <lb ed="X" n="0181c10"/><lb ed="R103" n="0180b01"/>三法试之谓烧打磨行人亦尔若欲别之亦须三试 <lb ed="X" n="0181c11"/><lb ed="R103" n="0180b02"/>一则常与共事共事不知当与久处久处不知智慧 <lb ed="X" n="0181c12"/><lb ed="R103" n="0180b03"/>观察今借此意以验邪正谓定中境相发时邪正难 <lb ed="X" n="0181c13"/><lb ed="R103" n="0180b04"/>知者当深入定心于彼境中不取不捨但平等定住 <lb ed="X" n="0181c14"/><lb ed="R103" n="0180b05"/>若是善根之所发定力逾深善根弥显若是魔所为 <lb ed="X" n="0181c15"/><lb ed="R103" n="0180b06"/>者不久自壞二依本修治者且如本修不净观禅今 <lb ed="X" n="0181c16"/><lb ed="R103" n="0180b07"/>则依本修不净观若如是修境界增明者则非伪也 <lb ed="X" n="0181c17"/><lb ed="R103" n="0180b08"/>若以本修治渐渐灭者当知是邪也三智慧观察者 <lb ed="X" n="0181c18"/><lb ed="R103" n="0180b09"/>观所发相推验根源不生见处深知空寂心不住著 <lb ed="X" n="0181c19"/><lb ed="R103" n="0180b10"/>邪当自灭五当自现故论云以是義故行者常应智 <lb ed="X" n="0181c20"/><lb ed="R103" n="0180b11"/>慧观察耳。</p><p xml:id="pX58p0181c2005" cb:place="inline">魔网入心即论云勿令此心堕于邪网。</p><p xml:id="pX58p0181c2020" cb:place="inline">又 <lb ed="X" n="0181c21"/><lb ed="R103" n="0180b12"/>无师匠下即五缘中无善知识也。</p><p xml:id="pX58p0181c2114" cb:place="inline">四魔一天魔二烦 <lb ed="X" n="0181c22"/><lb ed="R103" n="0180b13"/>恼魔三阴魔四死魔如起信说者论云或有众生无 <lb ed="X" n="0181c23"/><lb ed="R103" n="0180b14"/>善根力则为诸魔外道鬼神之所惑乱若于坐中现 <lb ed="X" n="0181c24"/><lb ed="R103" n="0180b15"/>形恐怖或现男女端正等相论文甚廣须者自检。</p> <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0182a" n="0182a"/> <lb ed="X" n="0182a01"/><lb ed="R103" n="0180b16"/><p xml:id="pX58p0182a0101">即观之止即止之观者或问天台以三止对三观<note place="inline">体真 <lb ed="X" n="0182a02"/><lb ed="R103" n="0180b17"/>止空观随缘方便止假观息二边分别止中观</note>今文何以五止即六观耶答 <lb ed="X" n="0182a03"/><lb ed="R103" n="0180b18"/>此是观门大节略以教義通之他宗约一乘同教以 <lb ed="X" n="0182a04"/><lb ed="R103" n="0181a01"/>三止对三观本宗约一乘别教如下会名六重三昧 <lb ed="X" n="0182a05"/><lb ed="R103" n="0181a02"/>六重观门具六止六观也或谓下文明示第五多身 <lb ed="X" n="0182a06"/><lb ed="R103" n="0181a03"/>入一镜像观是事事无碍法界第六主伴<g ref="#CB28575">互</g>现帝网 <lb ed="X" n="0182a07"/><lb ed="R103" n="0181a04"/>观亦是事事无碍观若以第五为所证第六为能证 <lb ed="X" n="0182a08"/><lb ed="R103" n="0181a05"/>则境智冥一亦是五观对前五止云云者此诚配对 <lb ed="X" n="0182a09"/><lb ed="R103" n="0181a06"/>能所之学甚昧吾祖观心之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0182001" n="0182001"/>缊末章云此上所述六 <lb ed="X" n="0182a10"/><lb ed="R103" n="0181a07"/>重观门<note place="inline">始一体终六观为六重门</note>擧一为主馀五为伴随入一门 <lb ed="X" n="0182a11"/><lb ed="R103" n="0181a08"/>即全收法界若合後二境智冥一对前五止应合後 <lb ed="X" n="0182a12"/><lb ed="R103" n="0181a09"/>之四德对前三遍故知委配昔人谓昧观心如去烛 <lb ed="X" n="0182a13"/><lb ed="R103" n="0181a10"/>纵昏情如夜游岂虚言哉。</p> <lb ed="X" n="0182a14"/><lb ed="R103" n="0181a11"/><p xml:id="pX58p0182a1401">何以故下四句悬示六重观法单合互摄谓初句理 <lb ed="X" n="0182a15"/><lb ed="R103" n="0181a12"/>事无碍法如是故此之一句合辨第一摄境归心观 <lb ed="X" n="0182a16"/><lb ed="R103" n="0181a13"/>第二从心现境观何则由事不碍理则摄境归心也 <lb ed="X" n="0182a17"/><lb ed="R103" n="0181a14"/>理不碍事即从心现境也法尔而然故云法如是也。</p> <lb ed="X" n="0182a18"/><lb ed="R103" n="0181a15"/><p xml:id="pX58p0182a1801">第二句定慧双融離分齐故此之一句单明第三心 <lb ed="X" n="0182a19"/><lb ed="R103" n="0181a16"/>境圆融观谓以慧融定则心无碍也以定融慧则境 <lb ed="X" n="0182a20"/><lb ed="R103" n="0181a17"/>无碍也心境廓尔故云離分齐也。</p><p xml:id="pX58p0182a2014" cb:place="inline">第三一句一多相 <lb ed="X" n="0182a21"/><lb ed="R103" n="0181a18"/>即绝前後故此之一句亦合辨第四智身影现观第 <lb ed="X" n="0182a22"/><lb ed="R103" n="0181b01"/>五身入镜像观谓第四一智现多第五多身入一義 <lb ed="X" n="0182a23"/><lb ed="R103" n="0181b02"/>乃同时故绝前後也。</p><p xml:id="pX58p0182a2309" cb:place="inline">第四句大用自在无障碍故此 <lb ed="X" n="0182a24"/><lb ed="R103" n="0181b03"/>之一句亦单明第六主伴帝网观谓以自为主望他 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0182b" n="0182b"/> <lb ed="X" n="0182b01"/><lb ed="R103" n="0181b04"/>为伴是知主者大用自在为義也随擧一法主伴齐 <lb ed="X" n="0182b02"/><lb ed="R103" n="0181b05"/>收故云无障碍也噫折四句之道文总六重之妙旨 <lb ed="X" n="0182b03"/><lb ed="R103" n="0181b06"/>单合亦明倘无義证则何以取信于後裔哉。</p> <lb ed="X" n="0182b04"/><lb ed="R103" n="0181b07"/><p xml:id="pX58p0182b0401">言六观下然此六门具明法喩谓前三约法以辨心 <lb ed="X" n="0182b05"/><lb ed="R103" n="0181b08"/>境後三约喩以明性德後学至此弥须留意一家宗 <lb ed="X" n="0182b06"/><lb ed="R103" n="0181b09"/>极玄妙在兹。</p><p xml:id="pX58p0182b0606" cb:place="inline">一摄境归心观中三界所有法唯是一 <lb ed="X" n="0182b07"/><lb ed="R103" n="0181b10"/>心造者造作也即论云三界虚伪唯一心作十地经 <lb ed="X" n="0182b08"/><lb ed="R103" n="0181b11"/>中亦与论同。</p><p xml:id="pX58p0182b0806" cb:place="inline">心外更无一法可得者论云以<persName>如来</persName>藏 <lb ed="X" n="0182b09"/><lb ed="R103" n="0181b12"/>无前际故若说三界外更有众生始起者即是外道 <lb ed="X" n="0182b10"/><lb ed="R103" n="0181b13"/>经说耳。</p><p xml:id="pX58p0182b1004" cb:place="inline">一切分别但由自心者论云一切境界唯心 <lb ed="X" n="0182b11"/><lb ed="R103" n="0181b14"/>妄起故有。</p><p xml:id="pX58p0182b1105" cb:place="inline">由心不起外境本空即论云心灭即种种 <lb ed="X" n="0182b12"/><lb ed="R103" n="0181b15"/>法灭然三界唯心万法唯识性相两宗权实迥异备 <lb ed="X" n="0182b13"/><lb ed="R103" n="0181b16"/>如花严圆觉二大疏此文辨性宗故同起信实教焉。</p> <lb ed="X" n="0182b14"/><lb ed="R103" n="0181b17"/><p xml:id="pX58p0182b1401">论云即唯识中文文有五句前之四句出其四因成 <lb ed="X" n="0182b15"/><lb ed="R103" n="0181b18"/>唯识心義後之一句正显识体无生。</p> <lb ed="X" n="0182b16"/><lb ed="R103" n="0182a01"/><p xml:id="pX58p0182b1601">又经即法句文也有法喩合初八句法说未达境唯 <lb ed="X" n="0182b17"/><lb ed="R103" n="0182a02"/>心起种种分别<note place="inline">迷境妄生</note>达境唯心<anchor xml:id="nkr_note_add_0182b1701" n="0182b1701"/><anchor xml:id="beg0182b1701" n="0182b1701"/>已<anchor xml:id="end0182b1701"/>分别即不生<note place="inline">悟境妄灭</note> <lb ed="X" n="0182b18"/><lb ed="R103" n="0182a03"/>知诸法唯心便捨外尘相<note place="inline">合觉偝尘</note>由此息分别悟平等 <lb ed="X" n="0182b19"/><lb ed="R103" n="0182a04"/>真空<note place="inline">正证唯心</note>次二句喩後二句合文幷可知。</p> <lb ed="X" n="0182b20"/><lb ed="R103" n="0182a05"/><p xml:id="pX58p0182b2001">由心现境即境不自生由心故现也由境现心即心 <lb ed="X" n="0182b21"/><lb ed="R103" n="0182a06"/>不孤起托境方生也心不至境谓心如即境谢境不 <lb ed="X" n="0182b22"/><lb ed="R103" n="0182a07"/>入心谓境灭即心空。</p> <lb ed="X" n="0182b23"/><lb ed="R103" n="0182a08"/><p xml:id="pX58p0182b2301">二从心现境观中次科云莊严报土即依报也对下 <lb ed="X" n="0182b24"/><lb ed="R103" n="0182a09"/>修成报身即正报也显出法身亦正报也若对法性 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0182c" n="0182c"/> <lb ed="X" n="0182c01"/><lb ed="R103" n="0182a10"/>真土亦依报今此无文影在次科以成净土即法性 <lb ed="X" n="0182c02"/><lb ed="R103" n="0182a11"/>真土也。</p> <lb ed="X" n="0182c03"/><lb ed="R103" n="0182a12"/><p xml:id="pX58p0182c0301">三心境秘密观中言诸<persName>佛</persName>证之以成法身次文又谓 <lb ed="X" n="0182c04"/><lb ed="R103" n="0182a13"/><persName>如来</persName>报身其故何耶言以成法身擧所证理如珠之 <lb ed="X" n="0182c05"/><lb ed="R103" n="0182a14"/>体次云<persName>如来</persName>报身擧能证智如珠之光然圆宗理智 <lb ed="X" n="0182c06"/><lb ed="R103" n="0182a15"/><g ref="#CB28575">互</g>擧无在勿纵常情强分诸异。</p> <lb ed="X" n="0182c07"/><lb ed="R103" n="0182a16"/><p xml:id="pX58p0182c0701">四洲谓东勝身南赡部西牛货北俱卢也。</p><p xml:id="pX58p0182c0717" cb:place="inline">须弥此云 <lb ed="X" n="0182c08"/><lb ed="R103" n="0182a17"/>妙高道场仪颂曰妙高四宝为山体阎浮南面吠琉 <lb ed="X" n="0182c09"/><lb ed="R103" n="0182a18"/>璃北边黄金东银体西边之宝号颇胝。</p><p xml:id="pX58p0182c0916" cb:place="inline"><g ref="#CB05033">铁</g>围即鹹海 <lb ed="X" n="0182c10"/><lb ed="R103" n="0182b01"/>外<name role="" type="person">轮围山</name>也颂云海外轮山是<g ref="#CB05033">铁</g>围东西南北四洲 <lb ed="X" n="0182c11"/><lb ed="R103" n="0182b02"/>渚。</p> <lb ed="X" n="0182c12"/><lb ed="R103" n="0182b03"/><p xml:id="pX58p0182c1201">毘卢遮那此云光明遍照谓身智二光内外俱照故 <lb ed="X" n="0182c13"/><lb ed="R103" n="0182b04"/>卢舍那此云满净一切障染若粗若细无不尽故前 <lb ed="X" n="0182c14"/><lb ed="R103" n="0182b05"/>约德显此约離障義虽两途理归一致。</p> <lb ed="X" n="0182c15"/><lb ed="R103" n="0182b06"/><p xml:id="pX58p0182c1501">就此门中分为四句者依正无碍门也若據诸疏通 <lb ed="X" n="0182c16"/><lb ed="R103" n="0182b07"/>有六句谓中间二句观文<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1601" n="0182c1601"/><anchor xml:id="beg0182c1601" n="0182c1601"/>已<anchor xml:id="end0182c1601"/>引二偈故此但明四句 <lb ed="X" n="0182c17"/><lb ed="R103" n="0182b08"/>言六句者一依内现依谓尘含世界<note place="inline">第六经云如是诸刹土一一尘 <lb ed="X" n="0182c18"/><lb ed="R103" n="0182b09"/>中现</note>二正内现正谓毛孔中现<persName>佛</persName><note place="inline">现相品云<persName>如来</persName>于一毛孔中一切刹尘诸 <lb ed="X" n="0182c19"/><lb ed="R103" n="0182b10"/><persName>佛</persName>坐</note>三正内现依谓毛孔中现刹<note place="inline">即观文引偈身现刹土也</note>四依内 <lb ed="X" n="0182c20"/><lb ed="R103" n="0182b11"/>现正谓尘中现<persName>佛</persName><note place="inline">即观中引偈刹现<persName>佛</persName>身也</note>五依内现正依谓尘 <lb ed="X" n="0182c21"/><lb ed="R103" n="0182b12"/>中现<persName>佛</persName>身及刹<note place="inline">如经云一一尘中无量身复现种种莊严刹</note>六正内现依 <lb ed="X" n="0182c22"/><lb ed="R103" n="0182b13"/>正谓毛孔中现刹及<persName>佛</persName>身<note place="inline">如经云一毛孔内难思刹一一皆有遍照尊</note>但 <lb ed="X" n="0182c23"/><lb ed="R103" n="0182b14"/>以中间第三第四两句对前文二偈如指诸掌玄谈 <lb ed="X" n="0182c24"/><lb ed="R103" n="0182b15"/>即晋经旧疏。</p> <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0183a" n="0183a"/> <lb ed="X" n="0183a01"/><lb ed="R103" n="0182b16"/><p xml:id="pX58p0183a0101">四智身影现众缘观标名言影现释義言能鉴皆指 <lb ed="X" n="0183a02"/><lb ed="R103" n="0182b17"/>喩而能鉴所现皆明一智现多也。</p><p xml:id="pX58p0183a0214" cb:place="inline">诸缘相尽如如之 <lb ed="X" n="0183a03"/><lb ed="R103" n="0182b18"/>境也如如独存如如之智也有为之法为能含真性 <lb ed="X" n="0183a04"/><lb ed="R103" n="0183a01"/>为所含真性为能现之一有为之法为所现之多。</p> <lb ed="X" n="0183a05"/><lb ed="R103" n="0183a02"/><p xml:id="pX58p0183a0501">犹如日轮下能照唯一所照益多束为三类一有目 <lb ed="X" n="0183a06"/><lb ed="R103" n="0183a03"/>二生盲三无情观文引晋经今会唐经以示益相经 <lb ed="X" n="0183a07"/><lb ed="R103" n="0183a04"/>云无量众生皆蒙获益行者见道居者办业即此文 <lb ed="X" n="0183a08"/><lb ed="R103" n="0183a05"/>有目之流无不亲见也经云虽未曾见亦得饶益受 <lb ed="X" n="0183a09"/><lb ed="R103" n="0183a06"/>用种种衣服饮食即此文生盲之辈亦蒙润益令知 <lb ed="X" n="0183a10"/><lb ed="R103" n="0183a07"/>时节寒热之期也经云廓彻虚空生长草木成熟穀 <lb ed="X" n="0183a11"/><lb ed="R103" n="0183a08"/>稼开敷莲花即此文草木无淸悉皆滋长。</p> <lb ed="X" n="0183a12"/><lb ed="R103" n="0183a09"/><p xml:id="pX58p0183a1201">五多身入一镜像观约喩则万象为能入一镜为所 <lb ed="X" n="0183a13"/><lb ed="R103" n="0183a10"/>入约法则多身为能入一身为所入義见次文即事 <lb ed="X" n="0183a14"/><lb ed="R103" n="0183a11"/>事无碍法界与下文事事无碍观皆是周遍含容遍 <lb ed="X" n="0183a15"/><lb ed="R103" n="0183a12"/>摄无碍一義耳或以法界为所证境观字为能证智 <lb ed="X" n="0183a16"/><lb ed="R103" n="0183a13"/>恐失交参玄旨矣。</p><p xml:id="pX58p0183a1608" cb:place="inline">经云下即第八不动地也具云此 <lb ed="X" n="0183a17"/><lb ed="R103" n="0183a14"/>菩萨知诸众生心之所乐能以自身作众生身国土 <lb ed="X" n="0183a18"/><lb ed="R103" n="0183a15"/>身业报身乃至虚空身<note place="inline">彼经在第四类今顺观文引之</note>又知众生心 <lb ed="X" n="0183a19"/><lb ed="R103" n="0183a16"/>之所乐能以众生身作自身亦作国土身业报身乃 <lb ed="X" n="0183a20"/><lb ed="R103" n="0183a17"/>至虚空身又知众生心之所乐能以国土身作自身 <lb ed="X" n="0183a21"/><lb ed="R103" n="0183a18"/>亦作众生身业报身乃至虚空身又知众生心之所 <lb ed="X" n="0183a22"/><lb ed="R103" n="0183b01"/>乐能以业报身作自身亦作众生身国土身乃至虚 <lb ed="X" n="0183a23"/><lb ed="R103" n="0183b02"/>空身释曰上之四类别显乃至超过辞疏序云十身 <lb ed="X" n="0183a24"/><lb ed="R103" n="0183b03"/>历然而相作亦示此也。</p><p xml:id="pX58p0183a2410" cb:place="inline">如是下结成百身以至无尽 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0183b" n="0183b"/> <lb ed="X" n="0183b01"/><lb ed="R103" n="0183b04"/>故大经玄谈云即是法界无尽身雲真应相融一多 <lb ed="X" n="0183b02"/><lb ed="R103" n="0183b05"/>无碍。</p><p xml:id="pX58p0183b0203" cb:place="inline">随擧一身摄馀九身者谓一身为能摄九身为 <lb ed="X" n="0183b03"/><lb ed="R103" n="0183b06"/>所摄如擧东镜为能摄九镜为所摄即交涉无碍门 <lb ed="X" n="0183b04"/><lb ed="R103" n="0183b07"/>一摄一切也又九身为能入一身为所入如擧九镜 <lb ed="X" n="0183b05"/><lb ed="R103" n="0183b08"/>为能入东镜为所入即交涉无碍门一切入一也余 <lb ed="X" n="0183b06"/><lb ed="R103" n="0183b09"/>尝究交涉无碍门第二句以谓圭峰注以文势反上 <lb ed="X" n="0183b07"/><lb ed="R103" n="0183b10"/>義旨简略因推<anchor xml:id="nkr_note_orig_0183001" n="0183001"/>微兹文多身入一镜像观则知先祖 <lb ed="X" n="0183b08"/><lb ed="R103" n="0183b11"/>辞简義备而廓尽馀惑矣冀诸後昆希心玄趣。</p> <lb ed="X" n="0183b09"/><lb ed="R103" n="0183b12"/><p xml:id="pX58p0183b0901">身分即四支幷头肢节即三百六十骨节。</p><p xml:id="pX58p0183b0917" cb:place="inline">眼处作耳 <lb ed="X" n="0183b10"/><lb ed="R103" n="0183b13"/>处<persName>佛</persName>事即眼能闻声也擧要言之谓眼能嗅香了味 <lb ed="X" n="0183b11"/><lb ed="R103" n="0183b14"/>觉触知法馀五例然法力加持即自力故次文云皆 <lb ed="X" n="0183b12"/><lb ed="R103" n="0183b15"/>由深定力故得有如是。</p> <lb ed="X" n="0183b13"/><lb ed="R103" n="0183b16"/><p xml:id="pX58p0183b1301">经云下文有四节或以多身作一身或以一身作多 <lb ed="X" n="0183b14"/><lb ed="R103" n="0183b17"/>身<note place="inline">一多相作</note>或以一身入多身或以多身入一身<note place="inline">一多相入</note>非 <lb ed="X" n="0183b15"/><lb ed="R103" n="0183b18"/>一身没多身生非多身没一身生<note place="inline">離出入相</note>皆由深定力 <lb ed="X" n="0183b16"/><lb ed="R103" n="0184a01"/>故得有如是<note place="inline">出其本因</note>异境入定同境起<note place="inline">如于前五境入正定于法尘中 <lb ed="X" n="0183b17"/><lb ed="R103" n="0184a02"/>定得起</note>同境入定异境起<note place="inline">于法尘中入正定于前五境从定起</note>一身入定 <lb ed="X" n="0183b18"/><lb ed="R103" n="0184a03"/>多身起<note place="inline">如比丘身中入正定学无学身中从定出</note>多身入定一身起<note place="inline">诸天身中 <lb ed="X" n="0183b19"/><lb ed="R103" n="0184a04"/>入正定大龙身中从定出</note>。</p> <lb ed="X" n="0183b20"/><lb ed="R103" n="0184a05"/><p xml:id="pX58p0183b2001">六主伴<g ref="#CB28575">互</g>现帝网观梵语因陀罗此云主谓此天主 <lb ed="X" n="0183b21"/><lb ed="R103" n="0184a06"/>有妙勝殿殿上有网周遍围绕护净莊严以摩尼宝 <lb ed="X" n="0183b22"/><lb ed="R103" n="0184a07"/>珠为之珠光交彻喩此观境褈褈无尽以自为主<note place="inline">弥勒</note> <lb ed="X" n="0183b23"/><lb ed="R103" n="0184a08"/>望他为伴<note place="inline">善财</note>一法为主<note place="inline">一楼阁</note>一切法为伴<note place="inline">百千楼</note>一身 <lb ed="X" n="0183b24"/><lb ed="R103" n="0184a09"/>为主<note place="inline">善财一身</note>一切身为伴<note place="inline">弥勒百千</note>。</p> <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0183c" n="0183c"/> <lb ed="X" n="0183c01"/><lb ed="R103" n="0184a10"/><p xml:id="pX58p0183c0101">随擧一法如擧一身一智也。</p><p xml:id="pX58p0183c0112" cb:place="inline">言主伴齐收即收多身 <lb ed="X" n="0183c02"/><lb ed="R103" n="0184a11"/>众缘也。</p><p xml:id="pX58p0183c0204" cb:place="inline">亦是悲智褈褈无尽者此收第四智身影现 <lb ed="X" n="0183c03"/><lb ed="R103" n="0184a12"/>众缘观也。</p><p xml:id="pX58p0183c0305" cb:place="inline">前文谓一身为主一切身为伴即收第五 <lb ed="X" n="0183c04"/><lb ed="R103" n="0184a13"/>多身入一镜像观向所谓第四一智望现多第五多 <lb ed="X" n="0183c05"/><lb ed="R103" n="0184a14"/>身入二第六一多同时身智无尽不其然乎。</p> <lb ed="X" n="0183c06"/><lb ed="R103" n="0184a15"/><p xml:id="pX58p0183c0601">善财童子从祇洹林中<note place="inline">初见文殊在沙罗林中今通指本会也祇洹玄应法师翻 <lb ed="X" n="0183c07"/><lb ed="R103" n="0184a16"/>云勝林新云誓多</note>渐次南行<note place="inline">剋定见五十四人善知识</note>大楼阁前<note place="inline">即德生童子有 <lb ed="X" n="0183c08"/><lb ed="R103" n="0184a17"/>德童女指示弥勒住处</note>暂时敛念<note place="inline">标定也</note>开楼阁门令我得入<note place="inline">初见 <lb ed="X" n="0183c09"/><lb ed="R103" n="0184a18"/>弥勒从别处来向楼阁所故令我得入</note>弥勒弹指其门即开<note place="inline">令其诸法亡言会旨 <lb ed="X" n="0183c10"/><lb ed="R103" n="0184b01"/>则<persName>佛</persName>法门开</note>善财入<anchor xml:id="nkr_note_add_0183c1001" n="0183c1001"/><anchor xml:id="beg0183c1001" n="0183c1001"/>已<anchor xml:id="end0183c1001"/>还闭如故<note place="inline">即妄而真更无入处故云还闭</note>各现百 <lb ed="X" n="0183c11"/><lb ed="R103" n="0184b02"/>千楼阁<note place="inline">经云或见其中有无量百千诸妙楼阁</note>各有善财童子<note place="inline">经云自见其身 <lb ed="X" n="0183c12"/><lb ed="R103" n="0184b03"/>遍一切楼阁中</note>在弥勒前<note place="inline">经云或见弥勒初发菩提心时或见最初证得慈心三昧</note>。</p> <lb ed="X" n="0183c13"/><lb ed="R103" n="0184b04"/><p xml:id="pX58p0183c1301">六重若准圭峰释之此六但是一道竖穷辗转玄妙 <lb ed="X" n="0183c14"/><lb ed="R103" n="0184b05"/>非一体外别有馀五既不傍横故云六重不云六段。</p> <lb ed="X" n="0183c15"/><lb ed="R103" n="0184b06"/><p xml:id="pX58p0183c1501">善财一生皆全证者即大疏序云解行在躬一生圆 <lb ed="X" n="0183c16"/><lb ed="R103" n="0184b07"/>旷劫之果也。</p><p xml:id="pX58p0183c1606" cb:place="inline">一际绝其始终释上句始舒终卷皆归 <lb ed="X" n="0183c17"/><lb ed="R103" n="0184b08"/>一心也出入亡其表裡释次句出显入隐岂存内外 <lb ed="X" n="0183c18"/><lb ed="R103" n="0184b09"/>乎初心正觉即梵行品云初发心时便成正觉具如 <lb ed="X" n="0183c19"/><lb ed="R103" n="0184b10"/>前释摄多生于刹那即前文念包九世延促同时亦 <lb ed="X" n="0183c20"/><lb ed="R103" n="0184b11"/>是念劫圆融也。</p><p xml:id="pX58p0183c2007" cb:place="inline">十信道圆者谓于信位证道圆极也 <lb ed="X" n="0183c21"/><lb ed="R103" n="0184b12"/>贤首品偈云信能增益最勝智信能示现一切<persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX58p0183c2120" cb:place="inline">一 <lb ed="X" n="0183c22"/><lb ed="R103" n="0184b13"/>念该于<persName>佛</persName>地者一念即信心也经云一切诸<persName>佛</persName>从信 <lb ed="X" n="0183c23"/><lb ed="R103" n="0184b14"/>心起大疏释此品宗趣云于信门中成普贤德而自 <lb ed="X" n="0183c24"/><lb ed="R103" n="0184b15"/>在莊严无方大用建立众生通括始终赅摄诸位以 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0184a" n="0184a"/> <lb ed="X" n="0184a01"/><lb ed="R103" n="0184b16"/>为其宗令起圆融信行成位德用而为意趣然十信 <lb ed="X" n="0184a02"/><lb ed="R103" n="0184b17"/>道圆一念该于<persName>佛</persName>地是观门还源之要故引宗趣以 <lb ed="X" n="0184a03"/><lb ed="R103" n="0184b18"/>示之。</p> <lb ed="X" n="0184a04"/><lb ed="R103" n="0185a01"/><p xml:id="pX58p0184a0401">地前菩萨触事生疑者即宝性论空乱意菩萨疑三 <lb ed="X" n="0184a05"/><lb ed="R103" n="0185a02"/>种空<anchor xml:id="nkr_note_add_0184a0501" n="0184a0501"/><anchor xml:id="beg0184a0501" n="0184a0501"/>已<anchor xml:id="end0184a0501"/>如前辨。</p><p xml:id="pX58p0184a0508" cb:place="inline">五百声闻玄鉴绝分者绝见闻之分 <lb ed="X" n="0184a06"/><lb ed="R103" n="0185a03"/>也此反用肇公般若论意彼云虚心玄鉴闭智塞听 <lb ed="X" n="0184a07"/><lb ed="R103" n="0185a04"/>闭智眼不见也塞听耳不闻也即本会舍利弗目犍 <lb ed="X" n="0184a08"/><lb ed="R103" n="0185a05"/>连等在誓多林不见不闻<persName>如来</persName>神力<persName>如来</persName>净刹<note place="inline">云云</note> <lb ed="X" n="0184a09"/><lb ed="R103" n="0185a06"/>故大疏序云上德声闻杜视听于嘉会通玄论云目 <lb ed="X" n="0184a10"/><lb ed="R103" n="0185a07"/>连鹙子隔视听于对颜且疏与论皆以杜隔视听释 <lb ed="X" n="0184a11"/><lb ed="R103" n="0185a08"/>经眼不见耳不闻<note place="inline">鹙子皆影响众权示聋盲</note>他宗谓小乘在座如 <lb ed="X" n="0184a12"/><lb ed="R103" n="0185a09"/>聋若哑甚背杂花莲经格训矣夫聋哑即耳不闻口 <lb ed="X" n="0184a13"/><lb ed="R103" n="0185a10"/>无说也至如花严末会鹙子赞文殊勝德令海觉诸 <lb ed="X" n="0184a14"/><lb ed="R103" n="0185a11"/>比丘承事之岂是声闻无说耶又如法花经中叙其 <lb ed="X" n="0184a15"/><lb ed="R103" n="0185a12"/>穷子称慈大叫岂是小乘若哑耶嗟乎差之毫<g ref="#CB12530">厘</g>谬 <lb ed="X" n="0184a16"/><lb ed="R103" n="0185a13"/>以千里前车既翻後宜改辙。</p><p xml:id="pX58p0184a1612" cb:place="inline">融通下示圆证当機。</p> <lb ed="X" n="0184a17"/><lb ed="R103" n="0185a14"/><p xml:id="pX58p0184a1701">若據一体谓自性淸净体。</p><p xml:id="pX58p0184a1711" cb:place="inline">即是海印炳现三昧者亦 <lb ed="X" n="0184a18"/><lb ed="R103" n="0185a15"/>是自性用也正同第一海卯森罗常住用矣。</p><p xml:id="pX58p0184a1818" cb:place="inline">二约二 <lb ed="X" n="0184a19"/><lb ed="R103" n="0185a16"/>用即名花严妙行三昧正同第二法界圆明自在用 <lb ed="X" n="0184a20"/><lb ed="R103" n="0185a17"/>矣。</p><p xml:id="pX58p0184a2002" cb:place="inline">若據三遍即是尘含十方三昧者十方谓真空妙 <lb ed="X" n="0184a21"/><lb ed="R103" n="0185a18"/>有正同一尘含容空有遍<note place="inline">以第三遍合于前二</note>若准四德即名 <lb ed="X" n="0184a22"/><lb ed="R103" n="0185b01"/>四摄摄生三昧者释此有三先标四德明摄次以观 <lb ed="X" n="0184a23"/><lb ed="R103" n="0185b02"/>文为據後引贤首品偈证之一随缘妙用无方德即 <lb ed="X" n="0184a24"/><lb ed="R103" n="0185b03"/>同事摄以观文有应病与药令得服行故偈云一切 <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0184b" n="0184b"/> <lb ed="X" n="0184b01"/><lb ed="R103" n="0185b04"/>世间众生苦患深廣无涯如大海与波同事悉同忍 <lb ed="X" n="0184b02"/><lb ed="R103" n="0185b05"/>令其利益得安乐二威仪住持有则德即爱语摄以 <lb ed="X" n="0184b03"/><lb ed="R103" n="0185b06"/>观文有大乘八万小乘三千故偈云八万四千诸法 <lb ed="X" n="0184b04"/><lb ed="R103" n="0185b07"/>门诸<persName>佛</persName>以此度众生种种梵音皆具足随其心乐为 <lb ed="X" n="0184b05"/><lb ed="R103" n="0185b08"/>说法三柔和质直摄生德即利行摄以观文有柔则 <lb ed="X" n="0184b06"/><lb ed="R103" n="0185b09"/>伏灭烦恼和则顺理修行故偈云若有众生寿无量 <lb ed="X" n="0184b07"/><lb ed="R103" n="0185b10"/>烦恼微细乐具足菩萨于中得自在示受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0184001" n="0184001"/>者老病死 <lb ed="X" n="0184b08"/><lb ed="R103" n="0185b11"/>众患四普代众生受苦德即佈施摄以观文有普令 <lb ed="X" n="0184b09"/><lb ed="R103" n="0185b12"/>断恶备修万行故偈云萨其所欲皆令满普为众生 <lb ed="X" n="0184b10"/><lb ed="R103" n="0185b13"/>作饶益随应普现惬其心俾乐色者皆从道。</p><p xml:id="pX58p0184b1018" cb:place="inline">若约五 <lb ed="X" n="0184b11"/><lb ed="R103" n="0185b14"/>止即为寂用无碍三昧者以贤首品中有三十四偈 <lb ed="X" n="0184b12"/><lb ed="R103" n="0185b15"/>半明寂用无涯三昧门彼有一偈标名总辨所谓有 <lb ed="X" n="0184b13"/><lb ed="R103" n="0185b16"/>勝三昧名方网菩萨住此廣开示一切方中普现身 <lb ed="X" n="0184b14"/><lb ed="R103" n="0185b17"/>或现入定或从出疏释云约处名为方网约相是谓 <lb ed="X" n="0184b15"/><lb ed="R103" n="0185b18"/>寂用亦总显动寂无二也。</p><p xml:id="pX58p0184b1511" cb:place="inline">若取六观即是<persName>佛</persName>果无碍 <lb ed="X" n="0184b16"/><lb ed="R103" n="0186a01"/>三昧者此有二释一依经文二约观義依经者因陀 <lb ed="X" n="0184b17"/><lb ed="R103" n="0186a02"/>罗网三昧中有半偈谓此大名称诸圣人三昧解脱 <lb ed="X" n="0184b18"/><lb ed="R103" n="0186a03"/>神通力即<persName>佛</persName>果无碍也约观者上文谓融通无碍一 <lb ed="X" n="0184b19"/><lb ed="R103" n="0186a04"/>多交参圆证相应名为<persName>佛</persName>地。</p> <lb ed="X" n="0184b20"/><lb ed="R103" n="0186a05"/><p xml:id="pX58p0184b2001">如是下二句谓此六三昧随德立名六止前六重门。</p> <lb ed="X" n="0184b21"/><lb ed="R103" n="0186a06"/><p xml:id="pX58p0184b2101">據教说为六观向明六止对六观谓此也。</p><p xml:id="pX58p0184b2117" cb:place="inline">无生下二 <lb ed="X" n="0184b22"/><lb ed="R103" n="0186a07"/>句理事无碍次二句事事无碍。</p><p xml:id="pX58p0184b2213" cb:place="inline">图度也。</p><p xml:id="pX58p0184b2216" cb:place="inline">识尽见除者 <lb ed="X" n="0184b23"/><lb ed="R103" n="0186a08"/>情识尽而妄见除则反本还源亦同圭峰云情尽见 <lb ed="X" n="0184b24"/><lb ed="R103" n="0186a09"/>除冥于法界矣。</p> <pb ed="X" xml:id="X58.0994.0184c" n="0184c"/> <lb ed="X" n="0184c01"/><lb ed="R103" n="0186a10"/><p xml:id="pX58p0184c0101">余我敏达素本玩习也。</p><p xml:id="pX58p0184c0110" cb:place="inline">偶木之文弥天之義者偶遇 <lb ed="X" n="0184c02"/><lb ed="R103" n="0186a11"/>也圆觉钞以海中浮木孔喩<persName>佛</persName>难处众生喩盲龟盲 <lb ed="X" n="0184c03"/><lb ed="R103" n="0186a12"/>龟遇木漂至海岸如众生遇<persName>佛</persName>得出苦海今以偶木 <lb ed="X" n="0184c04"/><lb ed="R103" n="0186a13"/>之文即花严经弥天之義即还源观亦犹盲龟遇木 <lb ed="X" n="0184c05"/><lb ed="R103" n="0186a14"/>孔盖谦辞耳法花涅槃皆有此喩。</p> <lb ed="X" n="0184c06"/><lb ed="R103" n="0186a15"/><p xml:id="pX58p0184c0601">三偈辨勉学。</p><p xml:id="pX58p0184c0606" cb:place="inline">备寻诸教本者前序亦谓备三藏之玄 <lb ed="X" n="0184c07"/><lb ed="R103" n="0186a16"/>文凭五乘之妙旨。</p><p xml:id="pX58p0184c0708" cb:place="inline">集兹花严观者序文云穷兹性海 <lb ed="X" n="0184c08"/><lb ed="R103" n="0186a17"/>会彼行林别擧六门通为一观文约義无缺序谓繁 <lb ed="X" n="0184c09"/><lb ed="R103" n="0186a18"/>辞必削缺義复全智者当勤学即序末云佩道君子 <lb ed="X" n="0184c10"/><lb ed="R103" n="0186b01"/>俯而详焉引前序文释後偈辞原始要终義归一揆 <lb ed="X" n="0184c11"/><lb ed="R103" n="0186b02"/>是知吾祖笔削之功起尽之势增益详明蕴乎其中 <lb ed="X" n="0184c12"/><lb ed="R103" n="0186b03"/>矣。</p> <lb ed="X" n="0184c13"/><lb ed="R103" n="0186b04"/> <lb ed="X" n="0184c14"/><lb ed="R103" n="0186b05"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>花严还源观疏抄補解一卷</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0184c15"/><lb ed="R103" n="0186b06"/> <lb ed="X" n="0184c16"/><lb ed="R103" n="0186b07"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX58p0184c1601">于时元德三年六月二十三日于<name role="" type="person">东大寺</name>东室书 <lb ed="X" n="0184c17"/><lb ed="R103" n="0186b08"/>写了 花严末资大法师宽杲生年四十一</p></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0170c1501" to="#end0170c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0171c1101" to="#end0171c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0171c1102" to="#end0171c1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0171c1701" to="#end0171c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0171c2301" to="#end0171c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0171c2302" to="#end0171c2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172a2101" to="#end0172a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">涯<note type="cf1">T35n1735_p0880b05</note></lem><rdg wit="#wit.orig">渥</rdg></app> <app from="#beg0172c0601" to="#end0172c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0174c1401" to="#end0174c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0175a0701" to="#end0175a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0175c2201" to="#end0175c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178a1301" to="#end0178a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0178b0201" to="#end0178b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178b0401" to="#end0178b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178b0701" to="#end0178b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178b0901" to="#end0178b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178b1301" to="#end0178b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0179a1501" to="#end0179a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谄<note type="cf1">T32n1666_p0581c24</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0180a1001" to="#end0180a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181b0201" to="#end0181b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181b0501" to="#end0181b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182b1701" to="#end0182b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c1601" to="#end0182c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0183c1001" to="#end0183c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0184a0501" to="#end0184a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0170001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170001">熏一作重</note> <note n="0170002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170002">止作心</note> <note n="0170003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170003">观下一有门字</note> <note n="0170004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170004">一无直字</note> <note n="0170005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170005">难微作虽彻</note> <note n="0170006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170006">一无绝字</note> <note n="0170007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170007">利下一有前字</note> <note n="0170008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170008">一无以字</note> <note n="0171001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0171001">比一作法</note> <note n="0171002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0171002">俱一作但</note> <note n="0172001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0172001">自字疑衍</note> <note n="0172002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0172002">渥一作涯</note> <note n="0173001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0173001">涅下一有槃字</note> <note n="0174001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174001">严下一有丽字</note> <note n="0175001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0175001">出等六字一作于下文言通心</note> <note n="0176001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0176001">乘一作葉</note> <note n="0176002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0176002">高字更勘</note> <note n="0177001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0177001">避疑遐</note> <note n="0178001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178001">喩凳疑写倒</note> <note n="0178002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178002">见下疑脱之字</note> <note n="0178003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178003">涅疑湿</note> <note n="0178004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178004">壞一作环</note> <note n="0178005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178005">人疑又</note> <note n="0178006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178006">支疑友</note> <note n="0178007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178007">遥疑径</note> <note n="0179001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0179001">字疑宇</note> <note n="0179002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0179002">欠一作允更勘</note> <note n="0182001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0182001">缊一作＊<g ref="#CB18933">𪝑</g><note place="inline">マ、。<g ref="#CB18834">󴦒</g></note></note> <note n="0183001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0183001">微一作彻今谓恐征</note> <note n="0184001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0184001">一无者字</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0170c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0170c1501">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0171c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0171c1102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c1102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0171c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0171c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0171c2302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c2302">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0172a2101">涯【CB】，渥【卍续】</note> <note n="0172c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0172c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0174c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0174c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0175a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0175a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0175c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0175c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178a1301">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0178b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178b0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178b0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178b0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0179a1501" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X58.0179a15.02" target="#nkr_note_add_0179a1501">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0180a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0180a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0181b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0181b0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0182b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0183c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0183c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0184a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0184a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>